Ders Detayı

Ölçek Geliştirme ve Uyarlama Eğitimi
10 Video, Ders Süresi: 60 gün

Dersler

Ders 1: Ölçek Geliştirme ve Uyarlama Sürecine Giriş

Ders 2: Anket ve Ölçek Farkı

Ders 3: Ölçek türleri ve Likert türü ölçekler

Ders 4: Geçerlik

Ders 5: Güvenirlik

Ders 6: SPSS'e giriş ve veri setinin faktör analizine uygunluğu

Ders 7: Faktör sayısının belirlenmesi

Ders 8: Güvenilirlik analizleri

Ders 9: Sonuçların raporlanması

 

Not:Bu ders toplam 103 dk'dır.

 

Eğitmen: Prof. Dr. Süleyman Nihat ŞAD

Katılım Belgesi: Evet

Durum: Tüm Dersler Yüklendi

Garanti: % 100 Memnuniyet ve iade garantisi

Özellikleri:  İnteraktif, Online Sınav, Eğitmene soru sorma imkanı

Eğitimin İçeriği:  Ölçekler, sosyal bilimler alanındaki araştırmalarda en yaygın kullanılan veri toplama aracıdır. Ölçek geliştirme ya da uyarlama süreci, geçerlilik ve güvenilirlik kanıtlarının arandığı hem nitel hem de nicel istatistiksel aşamaları olan olukça karmaşık bir süreçtir. Aralarındaki ayrım yeterince yapılamamakla birlikte ölçekler anketlere göre hazırlanması daha fazla uzmanlık gerektiren ancak uygulamada daha kullanışlı ölçme araçlarıdır. Bu eğitim kapsamında edinilecek bilgi ve beceriler sayesinde, araştırmacılara araştırmalarında kullanabilecekleri ölçekleri geliştirebilecek ya da uyarlayabilecektir.

Fiyat:
299,90 TL
Ders İzleme Süresi: 60 Gün
Erişim Zamanı: 7/24
Video Sayısı: 10
Durum: Satın Alınabilir
Favoriye Ekle


Tanıtım Videosunu İzle



Örnek Dersi İzle

Puanlar 0 Kişi Oyladı (0/100)

0 Kişi
0 Kişi
0 Kişi
0 Kişi
0 Kişi

Yorumlar

T.A.

HOCAM MERHABA. OKUDUĞUM ÖLÇEK GELİŞTİRME MAKALELERİNDE MADDE AYIRT EDİCİLİK DEĞERİ İÇİN TOPLAM PUANI BÜYÜKTEN KÜÇÜĞE SIRALAYIP, ALT VE ÜST YÜZDE 27’LİK DİLİMLERİN PUANLARI ORTALAMALARI ARASINDAKİ FARKI T TESTİ İLE ANALİZ EDİYORLAR. BU ANALİZİ SPSS İLE NASIL YAPABİLİRİZ?


Eğitmenin Cevabı (SÜLEYMAN NİHAT ŞAD)

İşlem adımları: 1. Ölçeğinize ait toplam puan sütununu büyükten küçüğe sıralayınız. 2. Sıralanmış toplam puan sütununa göre en yüksek puan alan %27’lik üst grubu ve en düşük puanları alan %27’lik alt grubu belirleyiniz (Örn. 200 kişilik bir veri setinde en yüksek puan alan 54 ve en düşük puan alan 54 kişi). 3. Toplam puan sütununun yanına yeni bir sütun açınız ve yeni sütunda alt ve üst grup üyelerini kodlayınız (örn. Alt=1 ve Üst=2). 4. Her bir ölçek maddesini Alt ve Üst grup değişkeni açısından karşılaştırınız. 5. Örnek tablo ve yorum için linkten ulaşabileceğiniz makaleye bakabilirsiniz ( http://ilkogretim-online.org.tr/index.php/io/article/view/1287) Kolaylıklar dilerim... Not: Madde ayırt edicilik analizini madde toplam korelasyon katsayısı hesaplayarak da raporlayabilirsiniz. Bunun için Analyze/Scale/Reliability Analysis menüsünü kullanabilirsiniz.


S.K.

MERHABA. YENİ HAZIRLANAN BİR ÖLÇEĞİN İÇ TUTARLIĞI İÇİN YALNIZ CRONBACH ALFA YETERLİ MİDİR? YOKSA MADDE TOPLAM KORELASYONU VE TESTİ YARILAMA YÖNTEMİNİ DE KULLANMAK MI GEREKİR?


Eğitmenin Cevabı (SÜLEYMAN NİHAT ŞAD)

Sayın Kandemir, Cronbach Alfa, Guttman test yarılama ve madde-toplam korelasyon analiziyle hesaplanan katsayıların ortak özelliği, ölçme aracının maddelerinin ortak bir özelliği ölçme derecesini hesaplayarak içtutarlılık açısından ölçekten elde edilen puanların güvenilirliğine dair kanıt sunmalarıdır. Cronbach Alfa ve madde-toplam korelasyon katsayısı tüm maddeleri hesaba kattığı için test yarılama yöntemine göre daha hassastır. Özellikle madde toplam korelasyon katsayısı, ölçekteki maddelerin belli bir özelliğe yüksek düzeyde sahip olanlar ile düşük düzeyde sahip olanları ayırt edebilme gücünü ortaya koyması itibariyle ölçeğin yapı geçerliliğine dair de kanıt sunmaktadır. Dolayısıyla SPSS'de aynı menü altında (Scale/Reliability Analysis) yer alan bu değerlerin verilmesinde bilgilendirici olacaktır. Örnek bir rapor için ekteki linkten ulaşabileceğiniz makaleye bakabilirsiniz ( http://ilkogretim-online.org.tr/index.php/io/article/view/1287). Kolaylıklar dilerim.


S.K.

MERHABA. ÖRNEKLEMİN YETERLİ OLUP OLMADIĞINI NASIL BİLEBİLİRİZ?SPSS TE BUNUN İÇİN BİR MENÜ VAR MIDIR?


Eğitmenin Cevabı (SÜLEYMAN NİHAT ŞAD)

Sayın Kandemir, ölçek geliştirme ve uyarlama sürecinde kullanılacak veri setinin büyüklüğü ve niteliği ile ilgili ayrıntılı bilgiler "SPSS'e giriş ve veri setinin faktör analizine uygunluğu" başlıklı 6. ders videosunda mevcuttur.


B.E.

MERHABA HOCAM, ÖLÇEK GELİŞTİRME SÜRECİYLE İLGİLİ ANLATTIKLARINIZDAN OLDUKÇA FAYDALANDIM FAKAT SORUM DERECELİ PUANLAMA ANAHTARI GELİŞTİRME SÜRECİ İLE İLGİLİ OLACAK. DPA İLE İLGİLİ OKUDUĞUM ÇALIŞMALARIN BİRÇOĞUNDA GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK İÇİN UZMAN GÖRÜŞÜ ALINMIŞ, KAPPA KATSAYISI VE PUANLAYICILAR ARASINDAKİ KORELASYONA BAKILMIŞ. BAZI ÇALIŞMALARDA İSE DPA İÇİN DE CRONBACH ALFA ANALİZİ VE AÇIMLAYICI FAKTÖR ANALİZİ DE YAPILMIŞ. DPA İÇİN BU ANALİZLERİN KATKISINI NASIL YORUMLUYORSUNUZ? YA DA DAHA AÇIK OLARAK DPA İÇİN NASIL BİR GEÇERLİK - GÜVENİRLİK YOLUNUN UYGULANMASINI TAVSİYE EDERSİNİZ VE BİR GENELLENEBİLİRLİK ÇALIŞMASI YAPILMASINI ŞART GÖRÜYOR MUSUNUZ? TEŞEKKÜR EDERİM.


Eğitmenin Cevabı (SÜLEYMAN NİHAT ŞAD)

Sayın Evci, Dereceli Puanlama Anahtarları (rubrikler) uzmanlar tarafından bir ürün ya da sürecin değerlendirmesi için kullanılan veri toplama araçlarıdır. Dolayısıyla katılımcıların kendileriyle ilgili görüşlerini puanladıkları ölçeklerden yapısal olarak farklıdırlar. Örneğin SPSS’te ölçek maddelerinin veri girişinde her sütun bir maddeyi, her satır da bir katılımcıyı temsil ederken, rubriğin veri girişinde her sütun bir uzmanın verdiği puanı (madde bazında ya da toplamda) her satır da puanlanan kişileri temsil eder. Bu yüzden mesela 3 uzmanın 50 öğrencinin projesine verdiği puanları, 300 katılımcının 20 maddelik bir ölçeğe verdiği puanların analizinde olduğu gibi faktör analizine tabi tutmak doğru olmaz. Rubriklerin kapsam ve yapı geçerliliklerinin sınanmasında uzman görüşü esas olmalıdır. Subjektif puanlanan böyle bir ölçme aracından elde edilen puanların güvenilirliğinin ise puanlama güvenilirliği (interrater reliability) ile test edilmesi daha uygundur. Bu amaçla da Kappa ya da basit korelasyon analizleri yerine Intraclass correlation coefficient kullanılması uygun olacaktır. Örnek bir SPSS analizi için https://www.youtube.com/watch?v=1Avl7DzKmnc adresini ziyaret edebilirsiniz. İyi çalışmalar dilerim.


Y.A.

MERHABA, ÖLÇEK GELİŞTİRME VE UYARLAMA İÇİN SPSS, ÖLÇEK GELİŞTİRME VE UYARLAMA, AÇIMLAYICI VE DOĞRULAYICI FAKTÖR ANALİZİ VE PSİKOLOJİK TEST ÖLÇEK GELİŞTİRME EĞİTİMLERİNİ SATIN ALDIM. İYİ BİR ÖLÇEK GELİŞTİRME VE ÖLÇEK UYARLAMA ORTAYA KOYMAK İÇİN İZLEMEM GEREKEN ÇALIŞMA SÜRECİ NASIL OLMALIDIR. ÖZELLİKLE SIRALAMA OLARAK BİLGİ İSTİYORUM, SONDAN BAŞLAMAMAK ADINA


Eğitmenin Cevabı (SÜLEYMAN NİHAT ŞAD)

Sayın Aslan, uyarlama ve geliştirme oldukça ayrıntılı ve önkoşullar içeren dinamik bir süreçtir. Genel hatlarıyla madde havuzunun hazırlanması ve ölçme aracının psikometrik özelliklerinin test edilmesi şeklinde nitelle başlayıp nicelle devam eden bir işlem akılı vardır. Ancak her bir aşamanın kendi içerisindeki ayrıntılarını eğitimler esnasında özümseyerek öğrenmenizi tavsiye ederim. Saygılarımla.


Y.A.

ÖLÇEK UYARLAMA SÜRECİ İÇİN SÜREÇ ÖLÇÜT (UYUM) GEÇERLİLİĞİ VE YAPI GEÇERLİLİĞİ ŞEKLİNDE Mİ İLERLİYOR? YOKSA SADECE YAPI GEÇERLİLİĞİ VE FAKTÖR ANALİZİ ŞEKLİNDE Mİ?


Eğitmenin Cevabı (SÜLEYMAN NİHAT ŞAD)

Faktör analizi zaten yapı geçerliliğini test etmek amacıyla kullanılır. Ölçüt (uyum) geçerliliği buna ek olarak test edilebilecek ayrı bir kanıttır. Faktör analizinden sonra yapılması daha makuldür, çünkü ölçeğin yapısı ve maddeleri netleştikten sonra son hali üzerinden ölçüt ölçeklerle karşılaştırılması gerekir.


G.D.Ö.

MERHABA HOCAM, ÖLÇEĞİNDE AFA YAPMADAN ÖNCE MADDE AYIRT EDİCİLİK GÜCÜ VE MADDE GÜÇLÜK KATSAYISINA BAKILMASİ İSTENDİ. NASIL YAPACAĞIMI VE SONUÇLARI YORUMLARKEN NEYE DİKKAT EDECEGİMİ BİLEMEDİM. GELİŞTİRMEKTE OLDUĞUM ÖLÇEKTE BİLGİ, TUTUM VE DAVRANIŞ SORULARI YER ALMAKTADIR. DESTEĞİNİZ İÇİN ŞİMDİDEN TEŞEKKÜR EDERİM.


Eğitmenin Cevabı (SÜLEYMAN NİHAT ŞAD)

Sayın Özdenk, %27’lik alt ve üst grupların puanlarının karşılaştırılması ya da madde-toplam korelasyon katsayısının hesaplanması yoluyla ayırt edicilik analizleri yapılabilir. Bu analizler temelde ölçeğin yapısının geçerliliğine ilişkin kanıtlar sunarken iç-tutarlılık açısından da ölçekten elde edilen puanların güvenilirliğinin bir kanıtıdır. Ancak bu işlemlerin ölçeğin faktör yapısı belirlendikten sonra yapılması daha mantıklı olacaktır. Diğer taraftan başarı testlerinin aksine ölçeklerde soruların doğru ya da yanlış cevapları olmadığı için güçlük analizinin yapılması anlamlı değildir.


F.G.

SAYGIDEĞER HOCAM, ANALİZLERİ KAPSAMLI BİR BİÇİMDE ANLATTIĞINIZ İÇİN TEŞEKKÜR EDERİM. BEN ÖLÇEKLER TOPLAM PUAN ÜZERİNDEN DEĞERLENDİRİLECEKSE HER BİR MADDENİN ÖLÇEĞİN GENELİ İLE OLAN DÜZELTİLMİŞ TOPLAM MADDE PUANININ RAPORLANMASI GEREKTİĞİNİ BİLİYORUM. SİZ BURADA HER MADDENİN SADECE KENDİ BOYUTU İLE OLAN MADDE TOPLAM PUAN KORELASYON KATSAYILARINI ALDINIZ SANIRIM. BAZI ÇALIŞMALARDA HER İKİ DEĞERİN DE RAPORLANDIĞINI, ÖLÇEĞİN GENELİ İLE KORELASYONU 0.20'DEN DÜŞÜK OLAN BİR MADDENİN KENDİ ALT BOYUTUNDAKİ KORELASYONU DAHA İYİ OLDUĞU İÇİN ÖLÇEKTEN ÇIKARILMADIĞINI GÖRDÜM. DOĞRU OLAN HANGİSİ EMİN OLMAK İSTİYORUM. KONU HAKKINDA BİRAZ BİLGİ VEREBİLİRSENİZ SEVİNİRİM.


Eğitmenin Cevabı (SÜLEYMAN NİHAT ŞAD)

Sayın Gökdemir, Video eğitimlerinde açıklandığı üzere her ölçek işlevi itibariyle toplam puan almaya uygun olmayabilir. Eğitimde belirtildiği üzere bu ayrım dik ve eğik döndürme tekniklerinin seçiminde de belirleyici etmenlerden biridir. Örneğin self-determination kuramı bağlamında içsel motivasyon, dışsal motivasyon ve motivasyonsuzluk gibi üç faktörden oluşan bir ölçekte boyutlar kuramsal olarak birbirinden farklı motivasyonel yönelimleri ölçer, dolayısıyla tüm maddeleri toplayarak (tersten puanlama seçeneği de dahil) toplam bir ölçek puanı almanız anlamlı olmayacaktır. Böyle bir durumda Cronbach Alfa ya da madde toplam korelasyon katsayısı analizlerini faktör düzeyinde yapmanız gerekir. Diğer taraftan ölçeğiniz kuramsal olarak toplam puan almaya uygun olsa bile bunu öncelikle psikometrik olarak ikinci düzey doğrulayıcı faktör analizi ile teyit etmeniz önerilir.


F.G.

ÇOK TEŞEKKÜR EDERİM HOCAM, YANITINIZ OLDUKÇABİLGİLENDİRİCİ OLMUŞ...


Eğitmenin Cevabı (SÜLEYMAN NİHAT ŞAD)

Rica ederim. İyi çalışmalar dilerim.


B.B.Ş.

MERHABA HOCAM. YABANCI BİR ÖLÇEĞİ TÜRKÇEYE UYARLAMA ÇALIŞMASININ NASIL OLDUĞUNU ANLATAN BİR EĞİTİM VİDEONUZ VAR MIDIR? BU EĞİTİM İÇERİĞİNDEN OLDUĞUNU SANMIŞTIM AMA YOK. YARDIMCI OLURSANIZ SEVİNİRİM


Eğitmenin Cevabı (SÜLEYMAN NİHAT ŞAD)

Sayın Boran, Videolarda da açıklandığı üzere ölçme aracı uyarlama ve geliştirme sürecinin sadece maddelerin hazırlanması süreci farklıdır. Ölçek geliştirmede maddeler "04 Geçerlilik" başlıklı videoda ayrıntısıyla açıklandığı üzere daha kapsamlı bir süreç ile üretilir. Uyarlama çalışmalarında ise maddeler zaten daha önceden geliştirilmiş bir ölçeğe aittir. Aynı videonun 9. dakikasından itibaren açıklandığı üzere genellikle yabancı dilde ve kültürde geliştirilmiş mevcut bir ölçek gerekli izinler alındıktan sonra anlamsal, kavramsal, deyimsel ve deneyimsel açısından eşdeğerliği sağlanacak şekilde çevirilir, gerekli uzman görüşleri alındıktan sonra süreç ölçeğin psikometrik özellikleri geliştirme sürecindeki gibi test edrilir. Video eğitiminde çeviri eşdeğerliiliğini sağlamak için kullanılabilecek örnek uzman formlarına ve çeviri değerlendirme formlarına yer verilmiştir. Örnek bir uyarlama çalışmasına https://dergipark.org.tr/tr/pub/kuey/issue/10338/126677 adresinden ulaşabilrisiniz. İyi çalışmalar dilerim.


B.B.Ş.

TEŞEKKÜR EDERİM HOCAM


S.A.

SAYIN HOCAM ÖNCELİKLE EĞİTİMİNİZ GERÇEKTEN ÇOK GÜZEL EMEĞİNİZE SAĞLIK. BURADA FAKTÖR ANALİZİ ÖNCESİNDEKİ NORMALLİK DAĞILIMI KONTROLÜ İÇİN SÖYLEDİĞİNİZ SKEWNESS VE KURTOSİS DEĞERLERİNDE ÇARPIKLIK/ÇARPIKLIK STANDART HATASI VE BASIKLIK/BASIKLIK STANDART HATASI YAPILMASI GEREKİYOR MU? NORMALLİK DAĞILIMLARINDA BU DEĞERLERE BAKILDIĞINDA BÖLÜNMESİ GEREKTİĞİNE DAİR KAYNAKLAR GÖRDÜM FAKAT ÇOĞU YERDE BÖLMEDEN DOĞRUDAN DEĞERLER İNCELENİYOR. SORUMU CEVAPLAYABİLİRSENİZ ÇOK MUTLU OLURUM. TEŞEKKÜR EDERİM.


Eğitmenin Cevabı (SÜLEYMAN NİHAT ŞAD)

Sayın Ata, tekdeğişkenli normallik varsayımının kontrolünde çeşitli ölçütler kullanılır. Nihayetinde hepsi eldeki veri setinin normal dağılan bir evrenden gelip gelmediğini test etmek için kullanılıyor. Önemli bir husus da aslında bu ölçütlerle dağılımın normalliğinden ziyade, normallikten aşırı sapma gösterip göstermediğinin ölçülmesidir. Örneğin normal dağılım için çarpıklık ve basıklık katsayılarının 0'a yakın olması gerekir, ancak -1 ve +1 aralığında değer aldığında dağılımın normallikten aşırı sapmadığını kabul ederiz (Tabi bazı kaynaklarda bu kabul aralığı daha da geniş verilebiliyor). Kolmogorov-Smirnov ve Shapiro-Wilk testlerinde olduğu gibi normalliğin test edilmesinde kullanılan çıkarımsal analizlerden biri de çarpıklık ve basıklık katsayılarının hatalarına bölünmesidir. Burada, anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmişse, çıkan sonucun 1.96'dan küçük olması beklenir. Her halükarda, veri setinizdeki uç değerleri de temizledikten sonra normallik varsayımıyla ilgili ölçütlerinin çoğu hala karşılanmıyorsa analizlerde nonparametrik testleri kullanmanız elde edeceğiniz sonuçların güvenilirliği ve geçerliliği açısından önemlidir. Çalışmalarınızda başarılar dilerim.


S.A.

VERDİĞİNİZ AÇIKLAYICI CEVAP İÇİN ÇOK TEŞEKKÜR EDERİM HOCAM. ÇOK SAĞOLUN.


D.Ç.

MERHABALAR HOCAM. ÖLÇEK GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞAMALARINDA MADDE SAYISININ 5-10 KATINI MI ALMAMIZ GEREKİYOR?BUNUNLA İLGİLİ ÖNEREBİLECEĞİZ BİR KAYNAK VAR MI?


Eğitmenin Cevabı (SÜLEYMAN NİHAT ŞAD)

Sayın Çelik, sorunuzun ayrıntılı cevapını "06 SPSS'e giriş ve veri setinin faktör analizine uygunluğu" başlıklı eğitim videonsunun 14. dakikasından itibaren bulabilirsiniz. İyi çalışmalar dilerim.


D.Ç.

TEŞEKKÜRLER HOCAM


H.G.

HOCAM MERHABA. ÖĞRENCİLERİN KENDİSİNE UYGULANAN VE ÖĞRENCİLERİN YARATICILIĞININ, ELEŞTİREL DÜŞÜNME BECERİLERİNİN ÖLÇÜLMESİ İÇİN HAZIRLANAN ÖLÇEKLER BAŞARI TESTLERİ KAPSAMINA GİRİYOR DEĞİL Mİ?


Eğitmenin Cevabı (SÜLEYMAN NİHAT ŞAD)

Sayın Güler, ölçekler genelikle bireylerin tutum, kaygı, motivasyon gibi özelliklerini kendi beyanları (self-report) üzerinden ölçen tipik davranış testleridir. Başarı testleri ise farklı formatlarda (çoktan seçmeli, açıkuçlu vb.) genellikle bilişsel özellikleri ölçen maksimum performans (yeterlilik) sınavlarıdır. Dolayısıyla bireylerin yaratıcılık yeterlilikleriyle ilgili algılarının ölçüldüğü bir ölçme aracına başarı testi diyemeyiz.


D.M.Ö.

TEK MADDELİ İSE NASIL HESAPLAMALAR YAPCAZ. İÇ TUTARLILIK FAKTÖR YA DA BENZER ŞEYLERİ NASIL HESAPLAYACAPIZ. TEK MEDDE VAR AMA BİZ BU SORUYU 14 GÜN BOYUNCA SABAH VE AKAŞAM DEĞERLENDİRMESİNİ İSTİYORUZ. NORMAL DAĞILMIYOR VERİ SETİMİZ.


Eğitmenin Cevabı (SÜLEYMAN NİHAT ŞAD)

Sayın Öztürk, sorunuzu maalesef tam olarak anlayamadım. Sorut bir örnek üzerinden daha fazla yardımcı olabilirim. Ancak tek maddeyle kastettiğiniz araştırmanızın veri toplama aracındaki toplam madde sayısı ise böyle bir sorunun ölçek ya da ölçek faktörü olarak kullanılması öncelikle duyarlılık ve kapsam geçerliliği açısından doğru olmayacaktır. Tek başına yeterli bir soru ise ilgili maddeyi bir anket maddesi olarak kabul edip uzman görüşüyle geçerliliğini sağlayabilirsiniz.


İ.D.

HOCAM MERHABA, HATA PAYI VE GÜVEN ARALIĞI KONUSUNDA KAFAM KARIŞTI. ÖRNEĞİN BİR ÇALIŞMADA HATA PAYI %5 , GÜVEN ARALIĞI %90 OLABİLİR Mİ? YANİ ÖRNEKLEMİ BUNA GÖRE SEÇEBİLİR MİYİZ? YOKSA İLLA %95- %5 Mİ OLMALI.


Eğitmenin Cevabı (SÜLEYMAN NİHAT ŞAD)

Sayın Doğan, ölçek geliştirme ve uyarlama eğitimi kapsamında doğrudan örnekleme hesaplaması yer almamakla birlikte, sorduğunuz soruya cevap vermem gerekirse hata payı ve güven aralığı birbiriyle tutarlı limitlerdir. Örneğin sosyal bilimlerde genel olarak kabul gören güven aralığını %95 olarak almak demek, hata payını %5 almak anlamına gelir. İyi çalışmalar dilerim.


P.E.

HOCAM İYİ GÜNLER. İNGİLİZCE'DEN TÜRKÇE'YE UYARLADIĞIMIZ BİR ÖLÇEKTE FAKTÖR SAYISI VE FAKTÖRLERDEKİ MADDELER ORJİNAL ÖLÇEK İLE UYUMLU OLMAZSA, ÖLÇEĞİN TÜRKÇE'YE UYGUN OLMADIĞI SONUCU ÇIKAR MI? BULUNAN SONUÇLAR ORJİNAL ÖLÇEK İLE UYUMLU OLMASA BİLE (FAKTÖR SAYISI VE FAKTÖR MADDELERİ) BU HALİYLE KULLANIMA UYGUN OLUR MU? ORJİNAL ÖLÇEK UYARLANMIŞ OLUR MU?


Eğitmenin Cevabı (SÜLEYMAN NİHAT ŞAD)

Sayın Erdoğan, gerekli izinler alındıktan sonra maddelerde bağlamsal ya da deyimsel açıdan bazı kültürel uyarlamalar yapılması, madde ya da faktörlerin silinmesi, bazı faktörlerin birleştirilmesi gibi durumlar ile karşılaşılabilir. Bunları kuramsal olarak gerekçelendirmeniz gerekmektedir. Ancak böyle bir açıklama yapılamıyor ise örneğin ilgili madde kuramsal olarak ait olması gereken faktör dışında bir faktöre giriyor ise bunu hemen hedef kültüre uygun olmamasıyla da açıklamamak lazım. Uyarlamada yapılan çevirinin niteliği ya da uygulama koşullarının güvenilirliği de gözden geçirilmelidir. Dilerseniz orjinal madde ve faktörler ile uyarlama sonuçlarınızı mailime (nihat.sad@inonu.edu.tr) gönderin, belki daha somut önerilerde bulunabilirim. İyi çalışmalar.


H.Ö.

MERHABA HOCAM. BAZI MAKALE VE TEZLERDE 2 VEYA 3 MAKALENİN ÖLÇEĞİNDEN FAYDALANARAK ÖLÇEK OLUŞTURULDUĞU BELİRTİLİYOR. BU UYGUN OLUR MU, YOKSA SADECE BİR KAYNAKTAN ÖLÇEĞİN ALINMASI MI UYGUN OLUR?


Eğitmenin Cevabı (SÜLEYMAN NİHAT ŞAD)

Sayın Öğünç, alandaki bir ihtiyaçtan dolayı yeni bir ölçek geliştirmek amacıyla literatür taraması kapsamında daha önce benzer amaçlarla geliştirilmiş ancak mevcut ihtiyacı karşılamayan veri toplama araçlarına atıf yaparak onlardan faydalanmak anlaşılabilecek bir çabadır. Örneğin "Bilgisayar Tutum Ölçeği" maddelerinden faydalanarak "Akıllı Tahta Tutum Ölçeği" geliştirilebilir. Ancak aynı amaçla geliştirilmiş farklı ölçeklerin maddelerini birebir alıp derleyerek kendinden öncekileri tekrar eden bir ölçek çıkarmak doğru ve etik değildir. Böyle bir durumda halihazırdaki bir ölçeği aynen alarak kullanmak daha kullanışlı ve etiktir.


K.E.

MERHABA HOCAM, YENİ BİR ÖLÇEK GELİŞTİRME SÜRECİNDE YARARLANABİLECEĞİM KİTAP ÖNERİNİZ VAR MI ACABA?


Eğitmenin Cevabı (SÜLEYMAN NİHAT ŞAD)

Okumanızı önerebileceğim kaynaklar: Can, A. (2018). SPSS ile bilimsel araştırma sürecinde nicel veri analizi. Ankara: Pegem Akademi. Çokluk, Ö, Şekercioğlu, G., & Büyüköztürk, Ş. (2010). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik: Spss ve Lisrel uygulamaları (1. baskı). Ankara: PegemA Akademi Field, A. (2009) Discovering Statistics Using SPSS (2. baskı). California: Sage publications Hair, J. F., Jr., Black, W. C., Babin, B. J., Anderson, R. E., & Tatham, R. L. (2006). Multivariate data analysis (6th ed.). New Jersey: Pearson Prentice Hall. Pallant, J. (2007). SPSS Survival manual: A step by step guide to data analysis using SPSS for Windows (3. Baskı). Berkshire: Open University Press Şad, S.N., & Demir, O. (2015). Sınıf öğretmenleri için bilgisayar ve internet kullanımı özyeterlilik algısı ölçeği: geçerlilik ve güvenilirlik çalışması. Elementary Education Online, 14(2), 489-510. Tabachnick, B.G. ve Fidell, L.S.(2007). Using multivariate statistics (5. Baskı). Boston: Pearson Education


E.G.

MERHABALAR EN SON RAPORLAŞTIRMADA AFA YA AİT TABLODA ORTAK FAKTÖR VARYANSLARINI NERDEN ALDIĞIMIZI GÖREMEDİM HOCAM BUNU HANGİ KISIMDAN ALDIK TEŞEKKÜR EDİYORUM ÖZELLİKLE BU EĞİTİM İÇİN DOĞRULAYICI FAKTÖR ANALİZİDE OLSA ÇOK İYİ OLURDU TEŞEKKÜRLER


Eğitmenin Cevabı (SÜLEYMAN NİHAT ŞAD)

Sayın hocam ortak faktör varyansı SPSS output dosyasındaki "Communalities" tablosundaki verilere karşılık gelir.


H.F.D.

MERHABA HOCAM, ÖNCELİKLE EĞİTİM İÇİN TEŞEKKÜR EDERİM. SORUM ŞU ŞEKİLDE: ÖRNEKLEM GRUBUNA ÖLÇEĞİ UYGULAYIP AÇIMLAYICI FAKTÖR ANALİZİNİ YAPTIKTAN SONRA, DOĞRULAYICI FAKTÖR ANALİZİ İÇİN YENİ BİR ÖRNEKLEM GRUBU MU GEREKİYOR? ÖRNEKLEMDEN TOPLADIĞIMIZ AYNI VERİ SETİYLE HEM AFA HEM DFA YAPMAMIZ MÜMKÜN MÜ?


Eğitmenin Cevabı (SÜLEYMAN NİHAT ŞAD)

Sayın Demirci, aşağıdaki kaynakta da ifade edildiği gibi AFA'yı takip eden bir DFA'nın benzer özelliklere sahip yeni bir gruptan elde edilen veri setiyle yapılması önerilir. "Of course, a secondary CFA should be conducted on a new sample. It is not terribly informative, and can be potentially misleading, to follow an EFA with a CFA on the same data set." (Henson, & Roberts, 2006, p. 400) Kaynak: Henson, R. K., & Roberts, J. K. (2006). Use of exploratory factor analysis in published research: Common errors and some comment on improved practice. Educational and Psychological measurement, 66(3), 393-416.


E.G.

HOCAM MERHABALAR VERİMİZ ÖRNEKLEM OLARAK BAŞTA UYGUN İKEN DETERMİNENT>0,0001 FAKTÖR ANALİZİ SONUCU FAKTÖRLERİN SON HALİNİ BELİRLEDİKTEN SONRA YANİ MADDELER ÇIKTIKTAN SONRA TEKRAR ÖRNEKLEM SAYISI UYGUN MU DİYE BAKILIR MI?TEŞEKKÜR EDİYORUM


Eğitmenin Cevabı (SÜLEYMAN NİHAT ŞAD)

Sayın Gültürk, Faktör analizin varsayımlarıyla ilgili yapılan ön analizlerden elde edilen olumlu sonuçlarının uyumsuz maddeler çıkarılıp uygun bir yapı elde edildiğinde değişmemesi hatta daha iyi çıkması beklenir. Dolayısıyla ikinci bir kez raporlamanıza gerek olduğunu düşünmüyorum. Ancak belirli maddeleri attıktan sonra tekrar yaptığınız bu kontrollerde (sebebini bilmediğim bir şekilde) varsayımları karşılamaması halinde zaten kalan maddelerle faktör analizini yapmamanız gerekir.


E.B.E.

SAYIN HOCAM MERHABALAR. BİR ÖLÇEK GELİŞTİRME SÜRECİ İÇERİSİNDEYİZ. MADDE HAVUZU OLUŞTURDUK ANCAK KONU İTİBARİ İLE HEM ÖRNEKLEM GRUBUNUN, HEM DE GÖRÜŞÜNÜ ALACAĞIMIZ UZMANLARIN MADDELERİ TAM OLARAK ANLAMAKTA ZORLANACAĞINI DÜŞÜNÜYORUZ. BÖYLE BİR DURUMDA MADDELERİN YANINDA AÇIKLAYICI BİRER ÖRNEK CÜMLE SUNARSAK, YADA ÖLÇEĞİN KAPSADIĞI FAKTÖRLERİN BİR ÖN BİLGİLENDİRMESİNİ YAPARSAK KATILIMCILARI YÖNLENDİRMİŞ OLUR MUYUZ? YÖNLENDİRME OLMAYACAĞINI DÜŞÜNÜRSENİZ BU DURUMU ATIF VEREREK DESTEKLEYEBİLECEĞİMİZ BİR KAYNAK ÖNEREBİLİR MİSİNİZ?


Eğitmenin Cevabı (SÜLEYMAN NİHAT ŞAD)

Sayin Ergüney, Uzman görüşü alınırken uzmanların maddeleri anlayamaması ihtimali ya madde yazimi sürecinin ya da seçtiğiniz uzmanların niteliğini sorgulanır hale getirecektir. Uzmanlara kuramsal olarak gerekli ön açıklamaların sunulması yaygın bir uygulamadır ve faydalı olduğu kanaatindeyim. Diğer taraftan veri toplama aracını cevaplayacak bireyleri rahatsız edebilecek ya da sosyal beğenirlik etkisiyle kendileriyle ilgili gerçek durumun dışında cevaplar vermelerine neden olabilecek açıklamalar ölçme sonuçlarının geçerlilik ve guvenirligini olumsuz etkileyecektir. Dolayısıyla maddelerin anlasilirligiyla ilgili bir pilot uygulama yaparak katılımcıların maddelerde anlatılmak isteneni doğru bir şekilde anlamalarını sağlayana kadar gerekli güncellemeleri yapmanızı öneririm.


E.B.E.

ÖNCELİKLE İLGİNİZ İÇİN TEŞEKKÜR EDERİM HOCAM. ÖLÇEK GELİŞTİRMEYE ÇALIŞTIĞIMIZ KONU DAHA YENİ YENİ YAYGINLAŞAN VE TEKNOLOJİYLE DE İLİŞKİLİ BİR KONU. YAPISI İTİBARİ İLE ÖZEL TERİMLER İÇERMEKTE. KATILIMCILAR İÇİN MADDELERİ HER NE KADAR ANLAŞILABİLİR DÜZEYDE TUTMAYA ÇALIŞSAK DA SORUN YAŞAYACAĞIMIZI DÜŞÜNÜYORUM. BU DURUMDA TAVSİYE EDEBİLECEĞİNİZ BAŞKA BİR ŞEY VARSA ÇOK SEVİNİRİM. SAYGILARIMLA.


Eğitmenin Cevabı (SÜLEYMAN NİHAT ŞAD)

Sayin Ergüney, mailim (nihat.sad@inonu.edu.tr) üzerinden konuya ve örnek maddelere ilişkin daha açık bilgi verirseniz daha somut önerilerde bulunmaya çalışırım.