Ders Detayı

Meta-Analiz ve CMA Kullanımı Eğitimi (A'dan Z'ye)
10 Video, Ders Süresi: 60 gün

Dersler

Ders 1: Meta-Analizin Tanımı ve Temelleri

Ders 2: Meta-Analizin Adımları-1

Ders 3: Meta-Analizin Adımları-2

Ders 4: CMA Programının Tanıtımı

Ders 5: CMA Programına Veri Girişi

Ders 6: CMA İle Ortalama Etki Büyüklüğü Hesaplaması (Standartlaştırılmış ortalama farkı)

Ders 7: CMA İle Ortalama Etki Büyüklüğü Hesaplaması (Korelasyon)

Ders 8: CMA İle Ortalama Etki Büyüklüğü Hesaplaması (Risk oranı)

Ders 9: CMA İle Alt Grup Analizleri (Analog ANOVA)

Ders 10: CMA İle Meta-Regresyon Analizleri (Meta Regression)

 

Araştırma sentezi, araştırma birleştirmesi de denilen meta-analiz; bulguları birleştirmek amacıyla geniş bir analiz sonucu örnekleminin analiz edilmesidir (Glass, 1976). Başka bir deyişle, analizlerin analizidir.

Yapılacak meta-analize dahil edilmesi planlanan çalışmaların ham verilerine ulaşmak çoğu durumda mümkün olmamaktadır. Ham verilere ulaşmak mümkün olsa dahi bu verilerin kullanılması ve aynı analizlerin tekrarlanması ekonomik değildir. Dolayısıyla farklı araştırmalardan elde edilen analiz sonuçlarının aynı birime dönüştürülmesi gerekmektedir. Bu birim, etki büyüklüğüdür (Camnalbur, 2008). Cohen (1990), bilimsel araştırmaların temel ürününün p değerleri değil, bir ya da daha fazla etki büyüklüğünün miktarı olduğunu ifade etmiştir. Bununla birlikte Card (2011), hipotez testlerinin ilişki ya da fark olup olmadığı hakkında bilgi verdiğini, buna karşın etki büyüklüğünün bu fark ya da ilişkinin ne kadar olduğu hakkında bilgi verdiğini belirtmiştir.

 

Eğitmenler:

 Doç.Dr.Sedat Şen

 Dr.Öğretim Üyesi İbrahim Yıldırım

Katılım Belgesi: Evet

Durum: Tüm Dersler Yüklendi

Garanti: %100  Memnuniyet ve İade garantisi

Özellikleri: İnteraktif, Online Sınav, Eğitmene soru sorma ve datalar üzerinde çalışma imkanı

Fiyat:
349,90 TL
Ders İzleme Süresi: 60 Gün
Erişim Zamanı: 7/24
Video Sayısı: 10
Durum: Satın Alınabilir
Favoriye Ekle


Tanıtım Videosunu İzle



Örnek Dersi İzle

Puanlar 0 Kişi Oyladı (0/100)

0 Kişi
0 Kişi
0 Kişi
0 Kişi
0 Kişi

Yorumlar

M.

HOCAM MERHABA, BU COHEN D DEĞERİNİ HESAPLADIKTAN SONRA COMPUTED EFFECT SİZES KISMINA GİRİYORUZ VE BİR TABLO VERİYOR. ORADAKİ POİNT ESTİMATE BİZİM COHEN DEĞERİMİZ OLUYOR DEĞİL Mİ? TABLOYU WORD E ALINCA DEĞİŞTİRİYO MUYUZ NASIL OLUYOR O KISMI ANLAYAMADIM. TEŞEKKÜR EDERİM.


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

Merhabalar CEVAP: Eğer analiz ekranında standardised mean difference (varsayılan etki büyüklüğü budur) seçilmişse Run analyses dediinizde karşınıza çıkan ekranda Next Table derseniz. Karşınıza çıkan ekrandaki point estimate ortalama Cohen d degerini temsil eder. Burada 2 tane alt alta point estimate vardır. Birncisi fixed ikincisi random. Rasgele etkiler modelini seçtiğinizde random olanını raporlarsınız. Burada gördüğünüz değerleri Word e tek tek yazabilirsiniz. Ekrandaki tabloda sırasıyla çalışma sayısı, ortalama etki büyüklüğü, standart hata, güven aralığı alt ve üst sınırı, z-istatsitiği anlamlılık durumunu gösteren p deeri yer alır. bunları worde alıp tablo oluşturabilirsiniz. Iyi çalışmalar


M.S.C.

SAYIN HOCAM; ANLATTIKLARINIZI DÖKÜMAN OLARAK PAYLAŞABİLİR MİSİNİZ? SAYGILAR...


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

Merhaba Mehmet Bey, AYEUM'daki sorumlu arkadaşa teorik kısma ait sunumun pdfsini ileteceğim. Ayrıca sedatsen.com adlı web sayfamda bu sunuma ulaşabilirsiniz.


E.G.

HOCAM MERHABA, ÇALIŞMAMDA OLASILIK ORANINI KULLANARAK ETKİ BÜYÜKLÜKLERİNİ HESAPLAMAKTAYIM. ANCAK, VERİ SETİNE ALMAK İSTEĞİM BİR ÇALIŞMA SADECE ORAN (YÜZDELİK), HER İKİ GURUBUN ÖRNEKLEM SAYISI VE GÜVEN ARALIKLARINI VERMİŞ. BUNU HANGİ TÜR VERİ SEÇİMİ OLARAK SEÇMELİYİM, BULAMADIM? YARDIMLARINIZ İÇİN TEŞEKKÜR EDERİM.


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

Merhaba Emel Hanım, Verdiğiniz bilgilere odds ratio hesaplamanız mümkün. Diyelimki elinizde kontrol grubundan 100 kişi var ve iyileşme oranı %20 ise 20 kişi iyileşmiş 80 kişi iyileşmemiş demektir. Aynı şekilde elinizde deney grubundan 100 kişi var ve iyileşme oranı %90 ise 90 kişi iyileşmiş 10 kişi iyileşmemiş demektir. bu durumda sunumdaki 2x2 tablosunda a, b, c, d hücrelerine ait değerler elinizde demektir. bu değerleri kullanarak etki büyüklüğü değerini hesplayıp CMAya computed effect size olarak girebilirsiniz. Bahsettiğim örnek için şu link üzerinden de hesaplama yaparak etki büyüklüğü değerini elde edebilirsiniz: http://www.campbellcollaboration.org/escalc/html/EffectSizeCalculator-OR1.php Treatment (deney) için 90 10 Control (Kontrol) için 20 80 girerseniz Risk ratio ve Odds ratio hesaplanır ve bu değeri ve varyansını CMAya girerek analizleri tamamlamış olursunuz.


A.K.

3 TANE GRUP OLURSA VE, ÖRNEĞİN A GRUBUNDA HASTALIĞIN GÖRÜLME YÜZDESİ %13, B GRUBUNDA HASTALIĞN GÖRÜLME YÜZDESİ %25, C GRUBUNDA HASTALIĞIN GÖRÜLME YÜZDESİ %35 İSE ETKİ BÜYÜKLÜĞÜNÜ CMA KULLANARAK NASIL HESAPLARIZ


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

Merhaba Ahmet bey, CMA programında oranlar üzerinden analiz yapabilmeniz için bildiğim kadarıyla 2x2 tablo oluşturmanız gerekiyor. Deney/Kontrol grubunun İyileşme/iyileşmeme oranlarına ihtiyacınız var. Eğer bu tarz bir durum yok ama her grup için elinizde yüzdelik oran varsa bunu da etki büyüklüğü olarak kullanabilirsiniz. Tek bir grup olması durumunda (yani kontrol ve deney grubu yoksa) elde ettiğiniz oranın kendisi etki büyüklüğüdür. Yani hastaların %13ü iyileşmişse o zaman p değeri 0.13tür etki büyüklüğü de p/(1-p) şeklinde hesaplanır. Lipsey ve Wilson (2000) kitabında ayrıntılara ulaşabilirsiniz. p/1-p yerine bu değerin ln (doğal logaritmasının) değerinin alınmasını öneren kaynaklar da mevcuttur. CMAda mümkün olmasa da başka programlarla bunu yapabilmek mümkün. şu videoya bakarak R programında yapma şansınız olabilir. 3 grup için (yani 2 gruptan fazla ise) tek bir seferde etki büyüklüğü hesaplamanız mümkün değil. 1. grubu kontrol grubuyla, 2.grubu kontrol grubuyla, 3. grubu kontrol grubuyla karşılaştırarak 3 etki büyüklüğü değerini CMA üzerinden hesaplayabilirsiniz. Tabi elinizde kontrol grubu varsa. iyi çalışmalar


H.A.

MERHABA HOCAM, BİZİM ALANIMIZDA PEK ÇOK KARIŞTIRICI DEĞİŞKEN VAR. ÖRNEĞİN BAZI ÖRNEKLEMLER MENENJİT GEÇİREN ÇOCUKLARI DA DAHİL ETMİŞ (BU ÇOCUKLARIN SONUÇLARI AÇIKÇA YRAPORLANMAMIŞ. SADECE 6 ÇOCUK VAR GİBİ, N SAYISI VAR ELİMDE. BUNU NASIL KONTROL EDEBİLİRİM? AYRICA ÖRNEKLEMDEKİ TEK KULAKTA KOKLEAR İMPLANT KULLANAN, 2 KULAKTA KULLANAN, BİR KULAK İŞİTME CİHAZI DİĞERİ KOKLEAR İMPLANT KULLANAN ÇOCUKLAR GİBİ KARIŞTIRICI DEĞİŞKENLER VAR. ÇALIŞMALAR HER ZAMAN, GELİR, NON-VERBAL IQ GİBİ BAZI KARIŞTIRICI DEĞİŞKENLERİ NORMAL İŞİTENLERLE EŞLEYEREK KARIŞTIRICI DEĞİŞKENİN ETKİSİNİ AZALTMIŞ. ELİMİZDEKİ BAZI ÇALIŞMALAR NORMAL İŞİTENLERİ DAHİL ETMEMİŞ. VE BU ÇOCUKLARIN İMPLANT OLMA YAŞI, KAÇ YIL İŞİTMEDEN YOKSUN KALDIKLARI GİBİ BAZI DEĞİŞKENLERİ RAPORLAMAK ZORUNDAYIZ. BUNLARI NASIL RAPORLAMALIYIZ? SADECE ORTALAMA ALMAK MANTIKLI MI? YOKSA YAPILMASI GEREKEN BİR TEST, YÖNTEM VS. VAR MI? SAYGILARIMLA, HATİCE


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

Merhaba Hatice Hanım, Sorunuzda bir sürü örnek vermişsiniz ama tam olarak ne sormuşsunuz anlayamadım. Bunları kontrol altına almak gibi bir olay yok. Basit bir şekilde ilk olarak tüm çalışmaların ortalama etki büyüklüğü hesaplanır daha sonra da sizin bahsettiğiniz gibi çalışmalara ait ek değişkenler mevcut ise bu değişkenlerin her bir kategorisi için ortalama etki büyüklüğü değeri hesaplar ayrıca bunlar arası anlamlı bir farklılık var mı bunu alt grup analizi/analog anova ile inceleriz. Rapolarken de genel ortalama etki büyüklüğü değeri raporlanır sonra da karıştırıcı değişkenin her kategorisine göre raporlanma yapılır. Örnek verecek olursak elinizde 10 çalışma var diyelim. Bu 10 çalışmanın 3ü tek kulakta koklear implant, 5inde iki kulakta da koklear implant olsun 2sinde de bir kulankta işitme cihazı diğerinde implant olsun. Bu durumda 3 alt kategorisi olan bir değişken sütunu oluştururuz ve CMAda moderatör değişken olarka ekleriz. Sonrasında alt group analizi yaparak bu alt gruplar arası değişimin heterojenliği açıklayıp açıklamadığını onu test ederiz. Yapmanız gereken analiz analog to anova.


H.A.

MERHABA HOCAM, CEVABINIZ İÇİN TEŞEKKÜR EDERİM. SAAT FARKI NEDENİYLE ANCAK CEVAP YAZABİLİYORUM. MAALESEF BİZ ÖZEL BİR POPÜLASYONLA ÇALIŞIYORUZ (GÖRÜLME SIKLIĞI AÇISINDAN). YANİ ÖRNEKLEMLERİMİZ OLDUKÇA HETEROJEN. BİR ÇALIŞMADA AYNI ÖRNEKLEMDE 7 MENENJİT GEÇİREN VAR, KİMİNDE 2, 3 VS. BU SORUNU ÇALIŞMALARI A-ÖRNEKLEMDE MENENJİT GEÇİREN YOK B- MENENJİT GEÇİREN KİŞİ SAYISI 1İLA 3 C-MENENJİT GEÇİREN KİŞİ SAYISI 4 İLA 7 DİYE GRUPLARA AYIRARAK BAKMAYI PLANLIYORUM. ANCAK AYNI ÖRNEKLEMDE 5 BİLATERAL, 15 UNİLATEL CI VE 25 BİMODAL (BİR KULAK İŞİTME CHAZI DİĞERİ CI) OLAN GRUPLAR VAR. SANIRIM BUNU KONTROL ETMEK İMKANSIZ. BİR DE GRUPLARIN ÖZELLİKLERİNİ ORTALAMA YAŞLARINI, ORTALAMA AMELİYAT OLMA, TANILANMA YAŞLARI GİBİ FAKTÖRLERİNİ NASIL HESAPLAYACAĞIM? AYRICA BAZI ÇALIŞMALAR KONTROL GRUBU İÇERMİYOR. BU NEDENLE GRUPLAR ARASINDA YAŞ, ZEKA AÇISINDAN FARK VAR MI DİYE AYNI YÖNTEMLE HEDGES G Mİ HESAPLAMALIYIM? SON OLARAK, ANLADIĞIM KADARIYLA TESTLERİN COHEN'S D DEĞERLERİNİ HESAPLAYARAK STANDARTLAŞTIRILMIŞ BİR DEĞER ELDE EDİYORUM. YANİ ÇALIŞMALARDA AYNI YAPIYI FARKLI ÖLÇME ARAÇLARI KULLANILMIŞ OLSA DA YAPMAM GEREKEN EKSTRA BİR ŞEY YOK. TEŞEKKÜRLER, SAYGILARIMLA…


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

Hatice Hanım, Aynı çalışmada birden çok özellik olması çok normal. Sadece sizin alana özgü değil. Yan yana 4 5 tane grup değişkeni (moderatör) sütunu açarak birden çok moderatörü regresyon ya da anova yöntemiyle CMA üzerinden analiz edebilirsiniz. Moderatör1 Moderatör2 Moderatör3 . . . . şeklinde veri setinizi oluşturmanız yeterli. "Bir de grupların özelliklerini ortalama yaşlarını, ortalama ameliyat olma, tanılanma yaşları gibi faktörlerini nasıl hesaplayacağım?" diye sormuşsunuz. Bunlar sizin alanınıza özgü betimsel bilgiler. Bu konuda yardımcı olamam. Makaleler raprolamışsa hesaplarsınız, çok gerekliyse yazarlara email atıp isteyebilirsiniz. Dediğiniz gibi Cohen d standartlaştırılmış bir değer olduğu için aynı yapıyı farklı ölçme araçları kullanılmış olsa da yapmanız gereken ekstra bir şey yok. Kontrol grubu vs deney grubu karşılaştırması yapıyorsanız tüm çalışmalarda bu 2 gruba sahip olma koşulu arayarak bu ikisi arasında cohen d ya da hedges g hesaplayabilirsiniz. ikisinden birisi iş görür. hedges g daha az yanlı sonuçlar verir özellikle küçük örneklemi olan çalışmalarda hedges g önerilir.


H.A.

HOCAM, MAKALELERDE BU BİLGİLER (İMPLANT OLMA YAŞI, TEST YAŞI, SÖZEL OLMAYAN ZEKA) VERİLMİŞ DURUMDA. RAPORLARKEN ONLARIN ORTALAMASINI MI ALMALIYIM? AYRICA BAZI ARAŞTIRMACILAR AYNI ÖRNEKLEMLE FARKLI TESTLERİ KULLANMIŞLAR. ÖRNEĞİN X’ İ ÖLÇEN FARKLI 2 TEST KULLANMIŞLAR. BİR TESTTE SONUÇLAR ÇELİŞKİLİ GÖRÜNÜYOR. OLDUKÇA BÜYÜK ÖRNEKLEMLİ (112) BİR GRUPTA. BİZİM İÇİN BU SAYI NEREDEYSE EVREN. YANLILIK OLUŞTURMAMAK İÇİN BU ÇELİŞKİLİ VERİYİ ALMAYI DÜŞÜNÜYORUM. SİZCE MANTIKLI MI?


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

Merhaba hocam, Eğer sonuçlarınızın bu değişkenlere (İMPLANT OLMA YAŞI, TEST YAŞI, SÖZEL OLMAYAN ZEKA) göre değişip değişmediğini inceleyecekseniz bunları moderatör olarak tanımlayıp alt grup analizleri (bkz. ANALOG ANOVA veya META REGRESYON) yapabilrsiniz. Ama sadece kapsamda olan çalışmaları tanımlayacaksanız sadece yöntemde ort.ları sunarsınız. Yani bu sorunuzun cevabı, bu durumun sizin bir problem cümleniz olup olmama durumuna göre değişiyor. Ayrıca bir çalışmayı kapsam dışında bırakıp bırakmamak alan uzmanın işidir hocam. Buna metodolog karar veremez. Yani bizleri sizin bağlamınızı ve çalışmanın durumunu bilemeyeceğimiz için bir şey söyleyemeyiz hocam. Sadece şunu söyleyebilirim aynı özelliği ölçen farklı ölçme araçlarının sonuçları meta-analiz ile birleştirilebilir. İyi çalışmalar dilerim


H.A.

HOCAM, KUSURUMA BAKMAYIN, ELİMİZDE 13 ÇALIŞMA KALDI. BİZ 2 GRUBU KARŞILAŞTIRMAK İSTİYORDUK. AMA AKLIMA ŞÖYLE BİR ÇÖZÜM GELDİ. BAZI TESTLER NORM TEMELLİ. YANİ, ORTALAMA 100 SD 15. BU TESTLERİN ÖRNEKLEM SAYISINI ÖĞRENİP, KARŞILAŞTIRMAYI 2-3 ÇALIŞMADA BU ŞEKİLDE YAPSAK OLUR MU? SAYGILARIMLA,


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

Merhaba hocam 13 çalışma kalması bir problem değil öncelikle, hala aradaki farka bakabilirsiniz. Bunun için ANALOG ANOVA kullanabilrsiniz. Sorunuzun 2. kısmını anlayamadım. karşılaştırmayı 2 3 çalışmada yapalım derken tam olarak neyi kast ediyorsunuz? İyi günler dilerim


H.A.

TEKRAR MERHABA HOCAM, SORMAK İSTEDİĞİM ŞEY, SADECE 3 ÇALIŞMADA KONTROL GRUBU YOK. AMA KULLANDIKLARI TEST STANDARDİZASYONU GENİŞ BİR ÖRNEKLEMLE YAPILMIŞ, WISC-III TESTİ. BU TESTİN ORTALAMASI 100 SD 15 ÖRNEKLEM SAYISINI MUHTEMELEN 3000'İNİN ÜZERİNDE. BU ŞEKİLDE KARŞILAŞTIRMA YAPMAK DOĞRU OLUR MU? UMARIM ANLATABİLDİM.


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

Eğer genel olarak meta-analizinizi kontrol vs deney grubu karşılaştırmasına dayandırarak yapıyorsanız o zaman kontrol ve deney grubu olan çalışmaları incelemeniz gerekir. eğer kontrol grubu ya da deney gruplarından herhangi biri eksikse ekleme/çıkarma kriterlerine uygun olmadığı için çıkarıldığını belirtebilirsiniz. Genel olarak tüm örneklem için verilen ortalama, st sapma ve N değerleri burada işinize yaramaz.


H.A.

MERHABA HOCAM, BAZI ÇALIŞMALARDA REGRESYON TABLOLARINDAKİ T DEĞERİNDEN COHEN D DEĞERLERİNİ HESAPLADIM. BU YAKLAŞIM DOĞRU BİR YAKLAŞIM MI? SAYGILARIMLA,


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

Eğer regresyon analizi basit doğrusal regresyon ise yani bir bağımlı bir bağımsız değişken varsa bu regresyondaki standartlaştırılmış katsayıyı r (korelasyon) değeri olarak alıp Cohen d değerine dönüştürerek kullanabilirsiniz. t-değerini kullanırken de sadece basit regresyonlarda kullanabilirisiniz. Eğer bahsettiğiniz regresyon çoklu regresyon ise yani birden fazla bağımsız değişken içeriyorsa o durumda direkt satndartlaştırılmış katsayıyı ya da t-değerini kullanamazsınız. ortalama, standart sapma ve N değerleri üzerinden gitmeniz gerekir. Eğer hiçbir şekilde d değerini elde edemiyorsanız yazara e-mail atıp betimsel istatistikleri (ortalama, standart sapma ve N değerlerini) talep ederek Cohen d hesaplayabilirsiniz.


M.Ç.

HOCAM MERHABALAR, DENEY VE KONTROL GRUBU YA DA CİNSİYETE (KADIN,ERKEK) GÖRE ETKİ BÜYÜKLÜĞÜNÜ NASIL HESAPLAYACAĞIMIZ NET AMA "İYİMSERLİKLE İLGİLİ BAZI DEMOGRAFİK DEĞİŞKENLERİN İNCELENMESİ: BİR META ANALİZ ÇALIŞMASI" ADLI BİR ÇALIŞMA YAPACAĞIMI VARSAYALIM. OKUL TÜRÜ(İMAM HATİP, ANADOLU LİSESİ, FEN LİSESİ) VEYA EĞİTİM DÜZEYİNE (İLKÖĞRETİM, LİSE, ÜNİVERSİTE) GÖRE ETKİ BÜYÜKLÜĞÜNÜ NASIL HESAPLAYABİLİRİM VE YAPACAĞIM ANALİZ HANGİSİ OLMALI.


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

Merhaba, Temel olarak etki büyüklüğü hesaplayabilmek için ya 2 grup karşılaştırılır ya da 2 değişken arası ilişkiye bakılır. Diğer değişkenlere göre etki büyüklüğünün nasıl değiştiğine de alt grup analizleri ile bakılır. Bizim videolarda bahsetmediğimiz ama az da olsa kullanılan bir yönteme göre de sadece tek değişken üzerinden etki büyüklüğü hesaplamak için proportions (oranlar) ya da means (ortalamalar) hesaplamanız gerekir. Bununla ilgili çok fazla kaynak bulacağınız sanmıyorum. Sizin örneğinizdeki değişken için de oran yerine ortalama hesaplanacağını düşünüyorum.CMA içerisinde one group yazan menünün altındaki seçeneklere bakın ama bu program üzerinden yapabileceğinizi sanmıyorum. R programında bunu yapmanın mümkün olduğunu biliyorum. metafor (Viechtbauer, 2010) paketinde escalc fonksiyonu kullanarak amacınızı gerşekleştirebilirsiniz. Viechtbauer, W. (2010). Conducting meta-analyses in R with the metafor package. Journal of Statistical Software, 36(3), 1--48. http://www.jstatsoft.org/v36/i03/.


E.

HOCAM MERHABA BENİM YAPTIĞIM ARAŞTIRMADA ÇALIŞMALAR DENEYSEL DESENDE VE İLİŞKİSEL TARAMA MODELİNDE YÜRÜTÜLMÜŞ. İKİSİNİ BİRLİKTE CMA DA DEĞERLENDİREMEZ MİYİM? VİDEOLARDA DENEYSEL ÇALIŞMALAR AYRI KORELASYONUN YER ALDIĞI ÇALIŞMALAR AYRI DEĞERLENDİRİLMİŞ.


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

Hangi çalışmaları katıp hangi çalışmaları katmayacağınız araştırma sorunuza bağlıdır. Araştırma sorunuzu cevaplayacak etki büyüklüğü değeri için gerekli bilgiler (örneğin her iki grubun ortalama, standart sapma ve N değerleri) hem deneysel çalışmadan hem de tarama araştırmasından elde edilebiliyorsa ikisini de meta-analize katabilirsiniz. Bu çok sık olmasa da mümkün. Araştırma konunuz "deney grubu ile kontrol grubunu karşılaştırmak ve müdahalenin etkililiğine meta-analizle cevap aramak" ise tarama araştırmasında kontrol ve deney grubu bulabilir misiniz bir düşünün.


E.

HOCAM MERHABA CMA PROGRAMI SATIN ALMAK İSTİYORUM. LİTE VERSİYON İLE STANDART VERSİYON ARASINDAKİ FARKI ÖĞRENEBİLİR MİYİM?


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

CMA'nın 10 günlük kullanımı eposta adresinizle giriş yaparak bilgisayarınıza indirebilirsiniz. Tam sürümü ile bu sürüm arasında analizler ve diğer açılardan hiçbir fark yoktur. Sadece orman grafiğini elde ederken demo versiyon kullanırsanız grafik üzerinde demo olduğu yazar. Bunun dışında her şey aynıdır.


E.

HOCAM MERHABA, YARATICI DÜŞÜNME ÜZERİNDE CİNSİYET DEĞİŞKENİNİN ETKİSİNİ ARAŞTIRIYORUM. MAKALELERİN BİR KISMINDA YARATICI DÜŞÜNME ÖLÇEĞİNDEKİ ALT BOYUTLARIN CİNSİYET İLE İLİŞKİSİ VERİLMİŞ. TÜM ÖLÇEKTEN ALINAN PUANLARLA CİNSİYET İLİŞKİSİ BELİRTİLMEMİŞ. BU DURUMDA ALT BOYUTLARI TEK TEK ANALİZE DAHİL ETMELİ MİYİM?


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

bu konu çok karşımıza çıkan bir durum ve net bir cevabı yok. bence bazı makalelerde alt boyutları bazılarında da tüm ölçeğe ait değeri kullanabilirsiniz. Bu durumda ekstradan bir değişken oluşturup kullanmış olduğunuz ölçek ve alt boyut türlerini yandaki sütuna kodlamanızı ve metod kısmında bunu belirtmenizi tavsiye ederim. hakem ya da editörden olumsuz yorum alırsanız tamamen tüm ölçekleri kullandığınız çalışmalar üzerinden gidebilirsiniz yoksa o şekliyle devam edebilirsiniz.


B.D.

HOCAM MERHABA; EĞER STDENT T DEĞİL DE MAN WİTHNEY U KULLANMIŞSA HANGİ DEĞERİ ALICAĞIZ VE ONU DAHİL EDEBİLİYOR MUYUZ?


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

şu (https://www.psychometrica.de/effect_size.html) web syafasındaki hesap makinesine gerekli bilgileri girerek Cohen d değerini mann whitney U için hesaplayabilirsiniz. Hesaplanan değeri de CMA programına computed effect size olarak girebilirsiniz:


B.D.

HOCAM TEKRARDAN BİR SORUM OLACAK. 1. WEB TABANLI EĞİTİMİN HASTALARDA DAVRANIŞ DEĞİŞİKLİĞİ ÜZERİNE ETKİSİ ŞEKLİNDE BİR ÇALIŞMA YAPARSAM ; DENEY KONTROL VE ÖN TEST SON TEST PUANLARINI KULLANMAM MI GEREK YOKSA SADECE DENEY GRUBUNUN ÖN TEST SON TEST PUANLARINDAKİ DEĞİŞİM YETERLİ OLUYOR MU, LİTERATÜRDE GENELLİKLE NASIL KULLANILIYOR VE ÖNTEST SON TEST, DENEY KONTROL KULLANIRSAM ANALİZLERİ NASIL YAPMAM GEREKECEK 2. WEB TABANLI EĞİTİMİN HEM BİLİ HEM DE DAVRANIŞ DÜZEYİNDE ETKİSİNE BAKMAK İSTESEM VERİ TABANI TARAMASINDA İKİSİNİN DE BİRLİKTE KULLANILDIĞI ÇALIŞMALARI MI ALMAM LAZIM YOKSA AYRI YAPILMIŞ OLAN ÇALIŞMALARI DA DAHİL EDEBİLİR MİYİM? ŞİMDİDEN ÇOK TEŞEKKÜR EDİYORUM.


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

-Literatürde genelde Kontrol ve Deney gruplarının sadece son test ortalamaları (N, M, SD) kullanılarak Cohen's d üzerinden karşılaştırma yapılıyor. -CMA içerisinde her 2 grup için de hem ön test (N, M, SD) hem de son test (N, M, SD) betimsel değerleri ile bu iki uygulamalar arası korelasyon değerini girerek bu sefer ön test son test arası her şeyi hesaba katarak karşılaştırma da yapabilirsiniz. Bu en az uygulananı. Genelde araştırmacılar makalelerinde korelasyonu raporlamıyorlar. -Son olarak sadece deney yapan çalışmalar oluyor. Yani kontrol grubu içermeyen zayıf deneysel çalışmalar oluyor. Bu çalışmalarda da yine Cohen's d hesaplayabilirsiniz. Ön test (N, M, SD) ile son test (N, M, SD) karşılaştırması yaparak etki büyüklüğü hesaplayıp meta-analizinizi o etki büyüklükleri üzerinden uygulayabilirsiniz. -Anahtar kelimeleri birlikte " " iki tırnak içerisinde vererek aratabilirsiniz. Bir de konunuzu burada yazmanızı tavsiye etmem. Genelde meta-analizde bulduğunuz fikri başkalarıyla paylaşmazsanız sizden önce başkaları o konunun meta-analizini yapmamış olur.


A.Ç.Ö.

HOCAM MRB. BEN ORTALAMA PUANLARIN FARKINA İLİŞKİN BİR META ANALİZ ÇALIŞMASI YAPIYORUM AMA BURADA BAZI ÇALIŞMALARDA DENEY VE KONTROL BAZI ÇALIŞMALARDA İSE SADECE DENEY GRUBU VAR, BURADA META ANALİZ YAPARKEN HER İKİ ÇALIŞMA TÜRÜNÜ DE DAHİL EDEBİLİR MİYİM? YOKSA SADECE DENEY KONTROL GRUBU İLE OLUŞTURULAN ÇALIŞMALARI MI DAHİL ETMELİYİM? SON OLARAK İSE, BAZI ÇALIŞMALARDA Kİ ÖZELLİKLE DENEY VE KONTROL GRUP TEMELLİ ÇALIŞMALARDA BİR EĞİTİM İLE BİRDEN FAZLA ÖZELLİĞİN ETKİSİ İNCELENMİŞTİR. ÖRNEĞİN, BİLGİSAYAR DESTEKLİ EĞİTİMİN ÖĞRENCİLERİN AKADEMİK ÖZ GÜVEN VE AKADEMİK STRES ÜZERİNDEKİ ETKİSİ GİBİ. BURADA VARYANS DEĞERİ İLE BİRLİKTE İKİ DEĞİŞKENDEN ELDE EDİLEN 2 ORTALAMA FARK NASIL GİRİLECEK? BUNLARI BİR ÇALIŞMADAKİ İKİ AYRI VERİ GİBİ KABUL EDİP CMA'YA AKTARIRKEN STRESE AİT ORTALAMA FARKI BİR SATIR, ÖZ GÜVENE AİT ORTALAMA FARK BİR SATIR ŞEKLİNDE Mİ GİRİLMELİ YOKSA İKİSİNDEN SADECE BİR DEĞERE AİT OLAN ORTALAMA FARK MI GİRİLMELİ? ŞİMDİDEN TEŞEKKÜR EDERİM, İYİ ÇALIŞMALAR.


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

Sadece deney ve kontrol grubu olanları alınız. Burada hem ön test hem son test yapılmışsa bunlarla birlikte sadece son test yapılanları da aynı anda CMAda analiz edebilirsiniz.


E.

HOCAM MERHABA İNCELEDİĞİM BİR MAKALEDE YAYIN YANLILIĞI BÖLÜMÜNDE KIRPILAN İSİMLİ BİR ALAN VAR. BEN BU DEĞERİ ANALİZDEN NERDEN ALABİLİRİM?


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

Çok farklı çeviriler olabiliyor. Duval ve Tweedie'nin Trim and Fill metodundan bahsediyorsunuz sanırım. Bildiriğim kadarıyla Kırp ve doldur olarak Türkçede kullanılıyor. Bu da hem sunumlarımızda hem de uygulamalarımızda yer alıyor. CMA'da bunu yapmak mümkün. Videoları baştan sona izleyiniz. Run analysis yaptıktan sonra menülerden Analysis menüsü altında Publication Bias var o sekmeye tıklayınca karşınıza Funnel Plot çıkar. Sol üst tarafta ikinci seçenek Table yazar. Ona tıklarsanız hem Duval ve Tweedie hem de diğer yayım yanlılığı istatistiklerine ait tabloları görebilirsiniz. Sürekli Next Table seöeneğine tıklarsanız hepsini görebilirsiniz.


E.

HOCAM MERHABA YAYIN YANLILIĞI BÖLÜMÜNDE DUVAL VE TWEEDİE BAŞLIĞI ALTINDA GÖZLENEN/EKLENEN BÖLÜMÜ VAR. ANALİZDE BU DEĞERLERİ NEREDEN ALABİLİRİM.


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

Duval ve Tweedie sunumlarda anlattığım gibi önce kırpma (trim) sonra da dolruma (fill) yapar. Bunun sayısını Duval ve Tweddie'ye ait sonuç tablosunda imputed yani atanan/eklenen değerleri funnel plotta siyah noktalar halinde görebilirsiniz. Bunun da nasıl elde edileceği sunumlarda gösterilmektedir. CMA'da Run analysis yaptıktan sonra menülerden Analysis menüsü altında Publication Bias var o sekmeye tıklayınca karşınıza Funnel Plot çıkar. Sol üst tarafta ikinci seçenek Table yazar. Ona tıklarsanız hem Duval ve Tweedie hem de diğer yayım yanlılığı istatistiklerine ait tabloları görebilirsiniz. Sürekli Next Table seöeneğine tıklarsanız hepsini görebilirsiniz. Funnel plot açıkken üst tarafta soldan dördüncü seçenekte Plot observed studies only yazar. Ona tıklayıp diğer seçeneği (Plot observed and imputed) seçtiğinizde gözlenen ve eklenen değerleri görebilirsiniz.


P.E.

HOCAM MERHABA. ÖNCELİKLE EĞİTİM ÇOK BAŞARILIYDI TEBRİK EDİYORUM. BENİM SORUM CİNSİYET FARKLILAŞMASINI STANDARTLAŞTIRILMIŞ ORTALAMA FARKI İLE ANALİZ EDECEĞİM . ÇALIŞMALARDAN ORTALAMA DEĞERLERİ TOPLADIM. ANCAK BAZI ÇALIŞMALAR T TESTİNİ BAZILARI MAN WİTHNEY U TESTİNİ KULLANMIŞLAR. İ WWW.PSYCHOMETRİCA.DE/EFFECT_SİZE.HTM SİTESİNDEN ETKİ BÜYÜKLÜĞÜNÜ HESAPLADIM AYRICA VERDİĞİNİZ FORMÜLDEN VARYANSIDA HESAPLADIM. TEK SIKINTIM T TESTİNDEKİ KULLANILAN ARİTMETİK ORTALAMA İLE MAN WİTHNEY U TESTİNDE VERİLEN ORTALAMA DEĞERİ PSYCHOMETRİCA.DE/EFFECT_SİZE. SİTESİNDEKİ 2. COMPARİSON OF GROUPS WİTH DİFFERENT SAMPLE SİZE (COHEN'S D, HEDGES' G) AYNI YERDEN HESAPLAMAM MÜMKÜNMÜ? T TESTİ VE MANN WİTHNEY HER İKİSİDE ARİTMETİK ORTALAMA BAZLIMI ÇALIŞIR? ŞİMDİDEN ÇOK TEŞEKKÜR EDERİM.


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

Merhaba Pınar Hanım, t-testi iki grup arasında ortalamaları karşılaştırırken Mann Whitney grupların ortancalarını karşılşatırır. t-testi kullanılan durumda iki gruba ait ortalama, standart sapma ve N değerleri varsa bunları direkt CMA programına girerek Cohen d hesaplayabilirsiniz. Bu 3 değer yoksa şu üç istatistik üzerinden CMAya giriş yapabilirsiniz: 1)ortalamalar, standart sapmalar ve t-değeri, 2) ortalamaların farkı, N ve t-değeri, 3) N ve t-değeri. CMAya Mann Whitney analizindeki bilgileri girerek etki değeri elde edemezsiniz. Bunu dediğiniz gibi http://psychometrica.de/effect_size sitesi üzerinden Cohen d elde ettikten sonra CMAya computed effect size olarak girebilirsiniz. Mann Whitney analizinden U-testi değeri, n1 ve n2 değerini aldıktan sonra http://psychometrica.de/effect_size sitesindeki ilgili kısımdan Cohen d hesaplayabilirsiniz. Bunu da CMAya girmeniz çok basit. Siz Cohen dyi 3 farklı şekilkde hesaplattığınız için her hesaplama türü için farklı sütun açarak CMAya giriş yaparsanız CMA otomatikmen hepsini bir araya getirir. Mann Whitney hakkında daha fazla bilgi almak için şu siteye göz atabilirsiniz: http://www.ekonomianaliz.com/spss-mann-whitney-u-testi/ Kısaca t-testi ve Mann whitney ikisi de ortalama bazlı çalışmaz. T-testi ortalama bazlı, MannWhitney ortanca bazlı çalışır. Ama Mann Whitney için sizin ihtiyacınız olan ortanca değil de çalışmalardan alacağınız U-testi değeri, n1 ve n2 değeridir.


P.E.

HOCAM MANN-WHİTNEY TESTİ İÇİN COHEN D DEĞERİNİ BULDUKTAN SONRA T TESTLERİ İLE BİRLİKTE AYNI META- ANALİZ ÇALIŞMASINA DAHİL EDEBİLİRMİYİM? BİRDE MANN-WHİTNEY PSYCHOMETRİCA.DE/EFFECT_SİZE DA N1 VE N2 DEĞERİ OLARAK SORULAN ÖRNEKLEM BÜYÜKLÜĞÜMÜDÜR?


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

EVET. CMAya birden farklı formatta etki büyüklüğü hesaplama bilgisi girilebilmektedir. Study name ekledikten sonra insert>column for>effect sise data dediniz ve ortalama, SS, N olanı seçtiniz diyelim. daha sonra o siteden hesapladığınız Cohen d ve varyansını girecekseniz tekrardan menülere gidip insert>column for>effect sise data deyip computed effect size kısmından Cohen d ve varyans olanı seçerseniz CMA başka sütunlar ekler. oraya da cohen d ve varyans değerini girebilirsiniz. Videolarda nasıl yapılacağı gösterilmiş olması lazım. CMA'nın avantajı birden fazla etki büyüklüğü hesaplama yolunu aynı dosyaya girebilmenizdir. n1,n2 iki gruba ait örneklem büyüklüklerini temsil eder.


T.M.

MERHABA HOCAM, KONTROL VE DENEY GRUBU OLMAYAN ÇALIŞMALARDA NASIL ETKİ BÜYÜKLÜĞÜ HESAPLAMASIYLA İLGİLİ BİLGİ VERİR MİSİNİZ? AYRICA METAANALİZDE 11 ÇALIŞMA ALDIK DİYELİM. EĞİTİM , YAŞ, MEDENİ DURUM GİBİ DEĞİŞKENLERLE İLİŞKİSİ İNCELENİRKEN 11 ÇALIŞAMDA DA VEİ OLMAK ZORUN DA MI? 11 ÇALIŞAMDA EĞİTİM YAŞ VAR AMA 10 TANESİNDE MENDEİ DURUM İSTATİSTİK BİLGİSİ VAR BİRİNDE YOK ? BU DURUMDA MEDENİ DURUMA BAKILAMAZ MI?


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

kontrol vs deney grubu yerine kadın vs erkek ya da genç vs yaşlı şeklinde 2 grup belirleyerek bu 2 grup arasında standartlaştırılmış ortalama farkı (Cohen d, Hedges g) hesaplayabilirsiniz. Alt grup analizlerini ayrı ayrı yaptığınız için eğitim düzeyinde 11 varsa onu ayrı bir analiz olarak, yaş gruplarında 9 veri varsa yani kayıp veri varsa onu da yrı şekilde eldeki veri sayısıyla anazliz edebilirsiniz. Burada 2 farklı CMA Veri seti kaydederek analizleri ayrı veri setleri üzerinden yürütebilirsiniz. Verdiğim örnekte birnci veri setinde 11 etki büyüklüğü değeri olurken ikincisinde 9 tane etki büyüklüğü değeri olacaktır.


E.

MERHABA ARALARINDA ANLAMLI İLİŞKİ ÇIKMAYAN ÇALIŞMALAR ANALİZE DAHİL EDİLMELİ Mİ


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

hem anlamlı hem de anlamlı olmayan korelasyonlar meta-analiz çalışmasına eklenebilir


T.M.

MERHABA HOCAM, ÖNCELİKLE EĞİTİM İÇİN EMEĞİNİZE SAĞLIK. HOCAM BEN SADECE ALT GRUP ANALİZLERİNDE EĞİTİM SEVİYESİNİ (LİSE, ÖNLİSANS, LİSAN, LİSANS ÜSTÜ ) GİBİ AYRIM VAR İSE BUNU NASIL ANALİZ EDECEĞİMİZİ ANLAMADIM. 4 SATIRA (HER SATIRI BİR EĞİTİM SEVİYESİ) GİRİŞ Mİ YAPMAMIZ GEREKİYOR? YARDIMCI OLURSANIZ SEVİNİRİM


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

Etki büyüklüklerini hesaplayıp ortalama etki büyüklüğü değerini hesaplarsanız temel meta-analizi yapmış olursunuz. Eğer ek analizler yapacaksanız bunlar ya alt grup analizi (örn. Analog ANOVA) ya da meta-regresyon olabilir. Bu ek analizleri yapabilmeniz için CMA veriniz içerisinde ek bir sütun oluşturup moderatör olarak tanımlamanız gerekir. Bunu yapmak için herhangi bir boş sütun seçili iken menülerden INSERT>COLUMN FOR>MODERATOR derseniz açılan ekranda VARIABLE NAME kısmına değişken adını girip DATA TYPE kısmını da CATEGORICAŞL seçerseniz oluşturduğunuz sütuna her çalışma için grup bilgisi (LİSE, ÖNLİSANS, LİSAN, LİSANS ÜSTÜ) girebilirsiniz. Bu işlemi yaptıktan sonra RUN ANALYSIS butonuna tıkladıktan sonra açılan ekranda menülerden COMPUTATIONAL OPTIONS > GROUP BY alt sekmesine tıklayarak moderator olarak oluşturduğunuz değişkeni seçerseniz her bir grup için ortalama ES değerlerini elde edebilirsiniz. Videolardaki uygulamalarımızı da inceleyiniz.


T.M.

MERHABA HOCAM, BİR ÖLÇEĞE VERİLEN CEVAPLAR İLE YAŞ EĞİTİM SEVİYESİ GİBİ DEĞİŞKENLERE BAKMAK İSTEDİĞİMİZDE ALT GRUP ANOVA YAPIYORUZ. HER DEĞİŞKEN İÇİN GENEL ETKİ BÜYÜKLÜĞÜ HESAPLAMAMIZ MI GEREKİYOR ? YOKSA SADECE ÖLÇEĞE VERİLEN CEVAPLAR İLE GENEL ETKİ BÜYÜKLÜĞÜNÜ HESAPLAYIP YAYIN YANLILIĞINA BAKIP ALT GRUP ANALİZLERİNİ YAPMAMIZ GEREKİYOR ? CİNSİYET GİBİ DEĞİŞKENLERDE METAANALİZ’E ALDIĞIMIZ ÇALIŞMADA HEPSİ KADIN YA DA ERKEK İSE O ÇALIŞMA ALINABİLİR Mİ?


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

Sorularınız çok anlaşılır değil. Anladığım kadarıyla cevaplayayım: Öncelikle 3 etki büyüklüğünden biri belirlenerek ortalama etki büyüklüğü hesaplanır. Yayın yanlılığı ve heterojenlik incelenir. Eğer çalışmalar arası bazı kategorik değişkenler varsa bunlar da moderator olarak yeni bir sütuna eklenir ve bu alt gruplar için ortalama etki büyüklükleri hesaplanır ve aralaarında anlamlı farklılık var mı ona bakılır.


T.M.

MERHABA HOCAM, ÖRNEK: HEMŞİRELERİN YAŞADIĞI İŞ İALE ÇATIŞMASININ ; YAŞ , CİNSİYET VE EĞİTİM SEVİYESİNE BAKMAK İSTİYORUM. CİNSİYET DEĞİŞKENİ İÇİN KONTROL VE DENEY GRUBUNA KADIN ERKEK GİRDİM. ANCAK METAANALİZE DAHİL ETTİĞİM İKİ ÇALIŞAMDA HEPSİ KADIN BU İKİ ÇALIŞMAYI CMA DA NASIL TANIMLAYABİLİRİM? HESAPLAMA YAPMIYOR? YAŞ VE EĞİTİM İÇİN DE ALT GRUP ANALİZİ YAPACAĞIM. BUNUN İÇİNDE İLK OLARAK ÖLÇEĞE VERİLEN CEVAPLARLA FİSHER Z HESAPLADIM. BUNUN DEVAMINDA ALT GRUP ANALİZKERİ YAPMAM GEREKİYOR DEĞİL Mİ?


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

o iki çalışmada hem kadın hem erkek grubuna ait bilgiler yoksa meta-analize katamazsınız. standartlaştırılmış oratalama farkı (cohen d) hesaplayabilmeniz için kontrol ve deney grubu ortalama, st sapma ve N değerleri lazımdır. Sizin durumunuzda da eğer bir çalışmada hem kadın hem de erkek grubu için bu değerler yoksa doğal olarak meta-analize ekleyemezsiniz. Eğer etki büyüklüğünüz Cohen d ise bunun için Fisher z hesaplamanıza gerek yok. Direkt alt grup analizleriniz oluşturduğunuz moderatör değişken üzerinden yürütebilirsiniz. Eğer etki büyüklüğü olarak korelasyon seçmişseniz o zaman analizlerin hepsi Fisher z üzerinden yürütülmeli


T.M.

MERHABA HOCAM, ÖLÇEK İLE EĞİTİM SEVİYESİ (LİSE, LİSANS VE YUKSEKLİSANS İSE BUNU) NASIL ALT GRUP ANALİZİ YAPACAĞIZ? YA DA METEREGRESYON MU YAPILMASI GEREKİYOR. ELE ALINAN ÇALIŞMALARA AİT,ORTALAMA, SS, T/F DEĞERLERİ MEVCUT . CİNSİYET, MEDENİ DURUM GİBİ İKİ DEĞİKENLİ OLANLARI ANLADIM ..ANCAK EĞİTİM, YAŞ GİBİ 3 4PARÇALILARI NASIL YAPACAĞIM.


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

hem teorik anlatımlarda hem de uygulamalarda alt grup analizi ile metaregresyon analizlerinin nasıl yapılacağı anlatılıyor. ölçek ile ne kastettiğiniz anlaşılmıyor. ölçek türü bir değişken olarak nasıl eklenecek diyorsanız sürekli değişkenlerle metaregresyon kategorik değişkenlerle analog ANOVA yapılır. Her ikisini de aynı anda eklemek istiyorsanız metaregresyon yapılır. Tekrar belirtmek istiyorum. Bağımlı değişkeniniz her çalışma için hesapladığınız Etki Büyüklüğü değerleridir. Bunlarla ortalama etki büyüklüğü değeri hesaplarsınız. Daha sonra da ek bir sütunda değişkenler oluşturduysanız metaregresyon ya da analog ANOVA yaparsınız. Kategorik değişkeniniz isterseniz 2 kategoriye sahip olsun isterseniz 6 alt kategoriye sahip olsun. Bunu ek bir değişken olarak tanımladıktan sonra alt grup analizleri yapabilirsiniz. Sizin karıştırdığınız nokta Cohen d hesaplarken kontrol-deney, evli-bekar, erkek-kadın kullanarak standartlaştırılmış ortalama farkı hesabını 3 kategorili bir değişkene genellemeye çalışmak. Unutmayın meta-analizdeki etki büyüklüğü ya 2 grup arası farka (d) dayanır ya da iki değişken arası ilişkiye (r). Burada yaptığınız ortalama etki büyüklüğü değeri elde etmektir. Bu ortalama etki büyüklüğü diğer grup değişkenlerine göre farklılık gösteriyor mu sorusuna cevap ararken alt grup analizi yapılır. Lütfen videoları dikkatlice dinleyiniz. Ek okumalar yapınız.


P.E.

HOCAM İYİ GÜNLER. KORELASYON VERİLERİNİ KULLANARAK YAPTIĞIMIZ ÇALIŞMALARDA ÇALIŞMA SONUÇLARI SADECE ANLAMLI SONUÇLARIMI ALACAĞIZ YOKSA TÜM SONUÇLARIMI DAHİL EDECEĞİZ


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

bildiğim kadarıyla anlamlı olmayanları da meta-analize ekleyebiliyorsunuz. zaten meta-analizin başlıca eleştirisi sadece significant (anlamlı) olan çalışmaların yayımlanması ve meta-analize eklenmesinin publication biasa (yayım yanlılığına) yol açmasıdır


Ç.

HOCAM ETKİ BÜYÜKLÜĞÜ PRE/POST DİZAYN RKÇ İÇİN PRE/POST DATAYI TIKLADIĞIMIZDA PRE/POST CORR ÇIKIYOR. BAZI ÇALIŞMALAR CMA'YA PRE/POST KORELASYON KISMINA 0,5 OLARAK YAZMIŞLAR DOĞRU MUDUR? ALT GRUBU ÇOK OLAN BİR ÇALIŞMA İÇİN ÖRNEĞİN; AYRI AYRI ETKİ BÜYÜKLÜĞÜ HESAPLADIĞIMIZ DEPRESYON VB. OLUMSUZ DUYGULANIMLARI COMBİNE EDİP MODERATÖRLERLE REGRESYON YAPABİLİR MİYİZ? TEŞEKKÜRLER


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

ilk sorunuz için topladığınız çalışmalarda pre/post arası korelasyonu raporlamışlarsa onu girmenizi tavisye ederim. korelasyonu raporlamamış çalışmalar için M.Borenstein standardize kısmına post score SD seçip farklı korelasyon değerlerini (0.3, 0.6, 0.9) girmenizi ve etki büyüklüğü değerini kontrol etmenizi tabsiye ediyor. Eğer değer değişmiyorsa oraya herhangi bir korelasyon değerini girmenizi tavsiye ediyor. Eğer değer çok farklılık gösteriyorsa o zaman sadece post test ortalamalarını kullanarak etki büyüklüğü değeri hesaplamak daha uygun olacaktır. İkinci sorunuz için cevabım: Eğer bağımlı değişken her çalışmada aynı ise ve bu çalışmalara ait moderatörler varsa alt grup analizleri yaparak moderatörün alt grupları için ayrı ayrı etki büyüklüğü hesaplayıp bu değerlerin farklılık gösterip göstermediğini test edebilirsiniz. Modeatör değişken kategorik ise subgroup analysis moderatör sürekli ise metaregresyon yapabilirsiniz. İkisini de CMAda yapmak mümkün. Videoları izleyerek uygulayabilirsiniz.


E.D.

HOCAM MERHABA. VERİ SETİMİZİN NORMALLİK TESTİNİ NASIL YAPABİLİRİZ? METAWİN ADLI PROGRAMI İNDİRDİM ANCAK HANGİ VERİLERİ GİRECEĞİMİ ANLAYAMADIM. TEŞEKKÜRLER


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

Sunumlarımızda ya da videolarda herhangi bir şekilde normallikten bahsettiğimizi hatırlamıyorum. Meta-analizin normallik gibi bir varsayımı olduğunu da bilmiyorum! O halde neden normalliğe bakacaksınız onu da bilmiyorum. İlle de bakacaksanız SPSS, SAS, R, Stata gibi genel kullanım programlarını kullanmalısınız. Verdiğimiz eğitimler CMA'ya yönelik olduğu için MetaWin gibi diğer programlar hakkında destek veremiyoruz. iyi çalışmalar


E.

HOCAM MERHABA PROGRAMIN DEMOSUYLA ÇALIŞTIĞIMIZDA VERİLERİN ÜZERİNDE COPY İFADESİ YER ALIYOR. BUNU NASIL YOK EDEBİLİRM. BU HALİYLE DERGİYE YOLLASAM SORUN OLUR MU


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

demo versiyonda o ifade yer almaktadır. o ifadeyi tem sürümünü alarak yok edebilirsiniz. o haliyle dergiye göndermeniz doğru olmaz. R ya da başka programlarda da orman grafiği elde edebiliyorsunuz. CMA programından elde ettiğiniz etki büyüklüğü değerleri weight değerlerini girerek https://www.evidencepartners.com/resources/forest-plot-generator/ online olarak da bu grafiği elde edebileceğiniz siteler mevcuttur.


E.

HOCAM MERHABA BEN STANDARTLAŞTIRILMIŞ ORTALAMA FARKI HESAPLAYARAK BİR ÇALIŞMA HAZIRLADIM. ANCAK ORMAN GRAFİKLERİ ÜZERİNDE COPY YAZIYOR. ORMAN GRAFİĞİNİ BAŞKA NASIL HAZIRLAYABİLİRİM.


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

daha önce cevaplamıştım. ya tam sürümünü edineceksiniz ya da başka programlar (R gibi) kullanacaksınız. online aletler sınırlı olsa da odds ratio için verdiğim siteyi diğerleri için de şunu kullanabilirsiniz: http://statstodo.com/ForestPlot_Pgm.php ihtiyacınız olan bilgiler CMA analizlerinizde yer almaktadır


Ç.

MERHABA HOCAM, BENİM META ANALİZ ÇALIŞMAMDA ETKİNLİĞİ DEĞERLENDİRDİĞİMİZ PARAMETRENİN BİRÇOK ALT BOYUTU VAR. 10 ÇALIŞMA İÇİNDE ÖRNEĞİN ANKSİYETE, STRES, DEPRESYON GİBİ BUNLARIN ALT GRUP ANALİZLERİNİ YAPARAK ETKİ BÜYÜKLÜKLERİNİ HESAPLADIM. META REGRESYONYAPMAK İSTİYORUM. ANCAK DEPRESYONA ETKİSİNİ BAKAN ÜÇ ÇALIŞMA, ANKSİYETETE BAKAN 4 ÇALIŞMA VAR. META REGRESYON YAPMAK İÇİN KAÇ ÇALIŞMA GEREKLİDİR. ANKSİYETE DE DÖRT ÇALIŞMA OLDUĞU İÇİN REGRESYON YAPABİLİYORUM.. -HETEROJENLİKTE P<0.05 İKEN I2 DEĞERİ %0.00 ÇIKABİLİYOR. RANDOM ETKİ MODELİNE GÖRE YAPTIM. MAKALEDE AYRICA BİLGİ YAZMAK GEREKİR Mİ? -ALT GRUPLARIMDQ ÇOĞUNDA ÖRNEKLEM KÜÇÜK DİYE HEDGES KULLANDIM. BAŞ ETMEYİ İNCELEYEN ÇALIŞMALARDA ÖRNEKLEM BÜYÜK ONDA AYRICA COHEN D BAKMAK MAKALE BÜTÜNLÜĞÜNDE SORUN OLARAK KARŞIMA ÇIKAR MI?


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

metaregresyon yapacaksanız tek bir değişken eklerseniz en az 10 tane bireysel çalışmaya ihtiyacınız olacaktır (Borenstein, 2009). Eğer iki değişkeni aynı anda moderatör olarak ekleyecekseniz en az 20 çalışma gerekir. hedges g kullanmak için bireysel çalışmalarınızdaki örneklem büyüklüğünün 20'nin altında olması gerekir. Kategorik moderatörlerinizdeki alt gruplarda 4 çalışma olması ya da az çalışma olmasında hedges g kullanılır diye bir şey yok. Bir kategorik değişkenin bir alt kategorisi için 10 çalışma var diğeri için de 4 çalışma varsa bu durumda analog anova yapabilirsiniz. cohen d ya da hedges g kararı bireysel çalışmaalrın küçük örnekleme sahip olma durumuna göre belirlenir.


T.Ç.Y.

MERHABA HOCAM, ELİMDE İKİ BAĞIMSIZ DEĞİŞKEN VE BİR BAĞIMSIZ DEĞİŞKEN VARKEN EFFECT SİZE OLARAK RİSK ORANI MI ALMAK GEREKİR? MESELA UYKU BANDI VE KULAK TIKACININ UYKU KALİTESİNE ETKİSİNE METANALİZ İLE BAKABİLİR MİYİM? KONU SEÇİMİM DOĞRU MUDUR. SAYGIALRIMLA.


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

Risk oranı, olasılık oranı ya da risk farkı istatistiklerini iki değişkeniniz olması durumunda kullanabilirsiniz. Bu iki değişkeniniz de ikilem (dichotomous) yani 2 kategorili olmalı. A değişkeni ilaç verip vermeme iken B değişkeni iyileşip iyileşmeme olabiliyor. Eğer bahsettiğiniz değişkenler ikili kodlama yapılıyorsa o zaman iki tanesini kullanarak risk oranı hesaplayabilirsiniz. Daha sonra 3.değişkeni analog ANOVA ya da metaregresyon analizlerinde kullanabilirsiniz. Her zaman ya iki değişken ya da iki grup üzerinden Etki Büyüklüğü hesaplayınız daha sonra varsa 3.değişkeni ek analizlerde ekleyiniz. iyi çalışmalar


T.Ç.Y.

MERHABA HOCAM KAFAMA TAKILAN BİR SORU VAR. MESELA HASTALARA İKİ TANE TEDAVİ VEYA BİR UYGULAMA YAPILIYOR. YANİ ELİMİZDE İKİ TANE DENEY GRUBU BİR TANE KONTROL GRUBU VAR. BURADA METANALİZ KISMINDA AYRI AYRI MI ALMAK GEREKİYOR. SONUÇTA ELİMİZDE ÜÇ GRUP VAR. 1.DENEY GRUBUNUN SONUCLARINI VE 2. DENEY GRUBUNUN SONUÇLARINI KONTROL GRUBU İLE KARŞILAŞTIRILMASINA YÖNELİK OLARAK AYR AYRI MI ANALİ YAPIP MAKALEYE YAZMAK GEREKİR? SANIRIM 3 GRUP YAPILAN ÇALIŞMALAR İÇİN ÖZELLİKLE METANALİZ YAPILAMIYOR. BİR DE HOCAM NETWORK METAANALİZİ DİYE BİR ŞEY VARMIŞ AMA BU KONUYA YÖNELİK YAPILAN BÜTÜN UYGULAMALARIN OLDUĞU BİR METANALİZ ÇEŞİDİ İMİŞ.


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

her 2 deney grubunu da kontrol grup ile karşılaştırarak cohen d hesaplayabilirsiniz. müdahaleler aynı ise tek bir meta-analiz faklı ise 2 meta-analiz yaparak sunabilirsiniz. 3 grup üzerinden etki büyüklüğü hesaplamak mümkün olmadığı için evet öyle bir meta-analiz yapılamıyor.


E.D.

MERHABA HOCAM, KORELASYON META ANALİZİ YAPMAK İSTEDİĞİM İKİ DEĞİŞKENİM VAR. BİRİ TOPLAM PUANI ALINAMAYAN BİR ÖLÇEK VE 5 ALT BOYUTA SAHİP. DİĞERİ İSE TOPLAM PUANI ALINABİLEN BİR ÖLÇEK. BEN HER ALT BOYUTLA DİĞER DEĞİŞKEN İÇİN KORELASYON META ANALİZİ YAPARAK AYRI AYRI ORMAN GRAFİĞİ Mİ ÇIKARTMAM GEREKİYOR? ORMAN GRAFİĞİNİ TEK OLARAK ÇIKARTABİLİR MİYİM? TEŞEKKÜRLER..


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

Ayrı ayrı meta-analiz yapacaksanız evet hepsi için ayrı ayrı orman grafiği elde etmeniz gerekiyor. Bunu yapabilmek için 5 ayrı veri dosyası da oluşturabilirsiniz ya da aynı dosya içerisine hepsini kaydettiyseniz her seferinde Select by seçeneğini kullanmalısınız. CMA'da Run analyses dedikten sonra ekran açıken Computational options menüsünde yer alan Select by sekmesini tıklayıp açılan ekranda hangi çalışmalar orman grafiğinde yer alacaksa onları seçip OK deyiniz. Sonrasında High resolution plot tıklnadığında sadece bu çalışmalara ait orman grafiği elde edildiğini göreceksiniz.


E.D.

MERHABA HOCAM, ALT GRUP ANALİZLERİNDE ETKİ DEĞERLERİ NASIL HESAPLANIYOR? T- TESTİ VE ANOVA İÇİN HANGİ DEĞERLERİ ALIP NASIL HESAPLAYACAĞIZ?


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

Sorunuz çok açık değil. Analog ANOVA analizinin CMA'da nasıl gerçekleştirildiği uygulama videolarında yer almaktadır. Önce moderatör değişken oluşturunuz. Sonra Run analyses diyerek ortalama etki büyüklüğü elde ediniz. Sonra computational options menüsü içerisinde yer alan Group by sekmesine tıklayarak ilk adımda oluşturduğunuz kategorik moderatorü seçiniz. Sonra OK derseniz ortalama etki büyüklüğünün her alt grup için hesaplandığını göreceksiniz. Hem teorik hem de uygulama sunumlarında anlattık. CMA'da t-testi ya da ANOVA yoktur. 2 alt kategori de olsa 3 alt kategori de olsa yapılan analizin adı alt grup analizidir ve analog ANOVA yaklaşımı diye adlandırılır.


A.K.

MERHABALAR HOCAM, TÜRKİYE'DE YAYINLANAN ARAŞTIRMALAR ÜZERİNDEN GERÇEKLEŞTİRDİĞİM ANALİZLER SONUCUNDA META-ANALİZE DAHİL ETTİĞİM BAZI ARAŞTIRMALARIN ETKİ DEĞERLERİ İNANILMAYACAK DERECEDE YÜKSEK ÇIKIYOR (3,99-4,29-5,47-10,80 GİBİ DEĞERLER MEVCUT). ÖZELLİKLE YURTDIŞI KAYNAKLI DERGİLERİ TARADIĞIMDA YAYINLANAN ÇEŞİTLİ META-ANALİZ ARAŞTIRMALARINDA GÖRDÜĞÜM EN YÜKSEK ETKİ DEĞERİ 3,5 CİVARINDAYDI. ARAŞTIRMAMI RAPORLAŞTIRDIM ANCAK BAHSİ GEÇEN ETKİ DEĞERLERİYLE DEĞERLENDİRMEYE GÖNDERMEM DURUMUNDA MUHTEMELEN RET ALACAĞIM. ÇÜNKÜ BAHSETTİĞİM ETKİ DEĞERLERİ GERÇEKTEN ÇOK YÜKSEK. BURADA SİZCE NASIL BİR YOL İZLEMELİYİM? BELLİ BİR DEĞERDEN YÜKSEK ÇALIŞMALARI ARAŞTIRMAYA DAHİL ETMEMEM MÜMKÜN MÜ? CEVABINIZ İÇİN TEŞEKKÜR EDER, İYİ ÇALIŞMALAR DİLERİM...


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

Türkiye'deki deneysel çalışmalarında benim de karşılaştığım bir durum bu. Maalesef bu konuda bildiğim herhangi bir düzeltme yok. Bireysel çalışmalar tarafından nasıl raporlanmışsa o şekilde meta-analize katmak zorundasınız. Bu durumda olan çalışma sayısı az ise outlier (uç değer) olarak kabul edip çalışmaya eklemeyebilirsiniz. Çalışmaların her birini içeren meta-analiz yaparak ortalama etki büyüklüğünü hesaplayın. Sonra her bir çalışmayı elde ettiğiniz ortalama etki büyüklüğünün güven aralığı ile karşılaştırın. Çok büyük olarak tanımladığınız çalışmaların güven aralığının alt sınırı ortalama etki büyüklüğü güven aralığının üst sınırından büyükse o çalışmayı çıkarabilirsiniz. Benzer mantık çok küçük çalışmalar için de yapılabilir. Örneğin 16 çalışmadan elde edilen ortalama etki büyüklüğü ve güven aralığı şu şekilde olsun: 0.4708 [0.3406; 0.6010]. Herhangi bir çalışmanın etki büyüklüğü ve güven aralığı da şu şekilde olsun: 1.7912 [ 1.1139; 2.4685]. Bunu CMA'dan elde edebilirsiniz. Bu çalışmanın güven aralığının alt sınırı (1.7912) ortalama etki büyüklüğünün güven aralığının üst sınırından (0.6010) büyük olduğu için bu çalışmayı outlier olarak alıp çalışmadan dışlayabilirsiniz. Ayrıntılar için: https://bookdown.org/MathiasHarrer/Doing_Meta_Analysis_in_R/detecting-outliers-influential-cases.html sayfasına bakabilirsiniz.


T.Ç.Y.

MERHABA HOCAM, KONUMA YÖNELİK MAKALELERE BAKARKEN ANKSİYETENİN ÖLÇÜLMESİ İLE İLGİLİ BİRDEN FAZLA ÖLÇEK KULLANILDIĞINI FARK ETTİM. BU AŞAMADA NE ÖNERİRSİNİZ. YANİ BİR ÖLÇEK DEĞERLENDİRİLMESİ ÜZERİNDEN Mİ GİDİLMESİ GEREKİR? YA DA ANKSİYETE ÖLÇÜLMESİNDE KULLANILAN ÖLÇEK PUANLARINI HESAPLAMADA NE YAPABİLİRİM? AYRI AYRI MI METAANALİZ YAPMAM GEREKİR HER ÖLÇEK TÜRÜNE GÖRE?


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

Bu çok karşılaşılan bir durumdur. Örneğin zeka, yaratıcılı vb. yapılar tek bir ölçekle ölçülmüyor. Her çalışmada farklı bir ölçek kullanılabiliyor. A ölçeği tarafından ölçülen değer üzerinden elde edilen korelasyonu da B ölçeği tarafından ölçülen değer üzerinden elde edilen korelasyonu da aynı meta-analiz içerisinde analiz edebilirsiniz. Zaten korelasyon standartlaştırılmış bir değer olduğu için bunu yapmanıza izin verir. Diğer standartlaştırılmış etki büyüklüklerinde de durum bu şekildedir. Eğer farklı ölçeklerde ilişki ya da deneysel etki nasıl bir farklılık gösteriyor diyorsanız her ölçek için ayrı ayrı meta-analiz yapmak yerine hepsini bir dosyada kaydedip yanına bir moderatör değişken eklemeniz daha mantıklıdır. Bu moderatçr değişken ölçek türünü (A, B, C, D...) belirten bir kategorik değişken olabilir. Önce tüm çalışmaları içeren genel bir meta-analiz yaparsınız daha sonra da CMA'da Run analyses dedikten sonra ekran açıkken computational options > group by kısmından alt grup analizi (ANALOG ANOVA) yaparsınız. Böylelikle hem genel hem A öleği hem de B ölçeği için ortalama etki büyüklüğü değeri elde etmiş olursunuz.


T.C.

SAYIN HOCAM HİGH RESOLUTİON PLOT DÜGMESİNİ TIKLADIĞIMDA SİYAH BİR KARE GÖRÜYORUM. GÖRÜNTÜYÜ DEĞİŞTİREMİYORUM . FOREST PLOT GÖRÜNTÜSÜNÜ YAZICIYA GÖNDEREMİYORUM. NE YAPMALIYIM ? DR. TAŞKIN CEYHAN TASKİN4919@GMAİL.COM


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

merhaba Böyle bir problemle daha önce hiç karşılaşmadım. Demo versiyonunu kullanıyor olduğunuz için grafiğin üzerinde yazan Evaluation Copy ifadesinden dolayı olabilir. Ya CMA'nın tam sürümünü almalısınız ya da JAMOVİ gibi programlarda bu grafiği elde etmelisiniz.


T.C.

HOCAM JAMO İYİ YÜKLEDİM.BİRAZ KURCALADIM . PLOT GÖRÜNTÜSÜ NASIL ALACAĞIM ? ÖZET OLARAK SÖYLERMİSİNİZ ? DR. CEYHAN


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

şu videoyu izleyebilirsiniz: https://www.youtube.com/watch?v=wilIbKJwzdE


T.C.

%95 LİK GÜVEN ARALIĞI ORT ETKİ BÜYÜK. STD HATA N ALT SINIR ÜST SINIR Z P Q I2 -0,059 0,073 11 -2,203 -0,085 -0,807 0.420 16,25 38,3 ŞEKİL -1: HETEROJENLİK TABLOSU HOCAM BU TABLOYU MAKALEDE YAZILACAK ŞEKİLDE KISACA NASIL YAZARIM ? TEŞEKKÜR EDERİM DR. TASKİN CEYHAN


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

merhaba Raporlama konusunda kendi alanınızda yayınlanmış olan meta-analizleri incelemeniz faydalı olacaktır. Şekil 1'De gördüğünüz tüm değerleri birkaç cümle içerisinde sunan örnek bir yazı aşağıda sunuyorum: Genel (ortalama) etki büyüklüğünün analizi ve heterojenlik testi sonuçları Tablo 1'de sunulmuştur. 11 etki büyüklüğünün tümü birleştirildiğinde, genel etki büyüklüğü tahmini -0.059 standart hatası ise 0.073'tür. Bu ortalama etki büyüklüğü istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (z-değeri = -0.807, p>0.05). Ortalama etki büyüklüğünün% 95 güven aralığı -2.203, -0.085 şeklindedir. Heterojenlik testi, beklenen 18.307 değerine kıyasla 16.25 Q istatistiğini vermiştir. Sıfır hipotezinin testi, 0.05'ten büyük bir p değeri ile istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. I2 istatistiği 38.3 olarak hesaplanmıştır, yani çalışmalar arasında gözlemlenen toplam varyansın %38.3'ü etki büyüklüğündeki gerçek farklılıklardan kaynaklanmaktadır. Bu sonuçların sunumu farklılık gösterebilir.


T.C.

HOCAM AMELİYATSIZ TEDAVİ EDİLENLERLE AMELİYAT YAPILAN İKİ GRUBU KARSİLASTİRMİSTİM.11 ÇALIŞMA VARDI .BU DURUMDA HANGİ TEDAVİ ÜSTÜN? DR.TASKİN CEYHAN .


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

Hocam sizin p değeriniz anlamlı çıkmadığı için 2 grup arasında anlamlı bir fark yok gözükmüyor.


T.C.

HOCAM YANITLARINIZA TEŞEKKÜR EDERİM. 11 AYRI KONSERVATİF ÇALIŞMAYI (CERAHİSİZ TEDAVİ) 11 AYRI CERRAHİ (PROTEZ YAPILAN) ÇALIŞMA İLE KARŞILAŞTIRDIM. İKİ GRUBUNDA İSİMLERİ AYRI. VERİ KAYDINDA STUDY KOLONUNA NASIL GİRİŞ YAPMALIYIM ? İSİM OLARAK NE KOYMALIYIM... TABLOYU AŞAĞIDA VERİYORUM . NASIL YORUMLAMALIYIM ? %95 LİK GÜVEN ARALIĞI ORT ETKİ BÜYÜK. STD HATA ALT SINIR ÜST SINIR Z P Q I2 -0,137 0,074 -0,281 -0.008 -1,852 0.064 126,6 92 HANGİ TEDAVİ ÜSTÜN ?


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

Hocam zaten etki büyüklüğü 2 grup arasındaki ortalama farkına dayalı olarak hesaplanır. Deney vs Kontrol, kadın vs erkek ya da sizin yaptığınız gibi konservatif vs cerrahi olacak şekilde. 11 çalışmaya ait 11 etki büyüklüğü sonucunda elde edilen ortalama etki büyüklüğü pozitif ise ve anlamlı ise en başa yazdığınız grup ondan sonra gelen gruptan daha etkilidir şeklinde yorumlanır. Eğer negatif ise ilk grup ikinci gruptan etkisizdir şeklinde yorumlanır. Burada ortalama etki büyüklüğünün işareti ve anlamlılık düzeyine bakılır. Elde ettiğiniz ortalama etki büyüklüğü oluşturduğunuz bir değişkene göre farklılık gösteriyor mu sorusunu merak ediyorsanız o değişkeni moderatör olarak tanımlayıp alt grup analizi yapabilirsiniz. Eğer sizin sorunuzda (çok açık değil) ilk 11 çalışmada konservatif, son 11 çalışmada da cerrahi yöntem uygulanmışsa o zaman en sağ tarafta bir moderatör değişken oluşturup veri setine ekliyorsunuz. Daha sonra computational options içersinden bu moderatör değişkene göre alt grup analizi yaparak hem genel ortalamayı, hem konservatif gruba ait ortalamayı hem de cerrahi gruba ait ortalamayı elde edbiliyorsunuz. Ayrıca bu iki alt grup arasında anlamlı farklılık var mı test edebiliyorsunuz. Lütfen videoları baştan sona izleyiniz. Sorduğunuz soruların cevapları orada yer almaktadır. iyi çalışmalar.


H.Ş.U.

HOCAM MERHABALAR, META ANALİZDE AKIŞ DİYAGRAMINDA ÇALIŞMA DAHİL EDİLEN KRİTERLERE İLİŞKİN BİR AŞAMADA OF RECORDS AFTER DUPLICATES REMOVED YAZISI YER ALIYOR. BU AŞAMADA TAM OLARAK YAPILAN İŞLEM NEDİR ACABA ANLAMLANDIRAMADIM CEVAPLARSANIZ SEVİNİRİM. İYİ ÇALIŞMALAR.


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

Birden fazla veri tabanında araştırma yaptığınızda ilk veri tabanında bulduğunuz 30 çalışmanın aynısını ikinci veri tabanında bulduğunuzu düşünün. Bu durumda ikinci veri tabanında duplicate yani bire bir aynısı olan çalışmalar çıkıyor. Diyagramda bu bilgiye yer verilerek bu sayının da çıkarıldığı bahsedilir. iyi çalışmalar


A.K.

MERHABA HOCAM. MAKALE VE TEZLERİ DAHİL ETTİĞİM BİR META-ANALİZ ÇALIŞMASI YAPIYORUM. BU ÇALIŞMA KAPSAMINDA KARŞIMA ÇIKAN YAYIN YANLILIĞI VERİLERİ İLE İLGİLİ BİR SORUM OLACAK. DUVAL VE TWEEDİE'NİN KES VE DOLDUR YÖNTEMİNE GÖRE YAYIN YANLILIĞINI İNCELEDİĞİMDE "STUDİES TRİMMED" 0 OLARAK KARŞIMA ÇIKIYOR. BENZER ŞEKİLDE KLASİK FAİL SAFE N= 29879 VE ORWİN FAİL SAFE N= 7511 ÇIKIYOR. INDEKSLİ DERGİLERDE GENELDE DİĞER YAYIN YANLILIĞI HESAPLAMALARIIN PAYLAŞILDIĞINI GÖRDÜM BU YÜZDEN DİĞER HESAPLAMA SONUÇLARINA DA BAKTIM. ANCAK BEGG VE MAZUMDAR RANK CORRELATİON VE EGGER'S REGRESSİON DEĞERLERİN P<.01 SONUCUNU VERİYOR. FUNNEL PLOT'U İNCELEDİĞİMDE DE ASİMETRİK BİR GÖRÜNÜMDEN BAHSETMEMİZ MÜMKÜN. BURADA NASIL BİR YORUMLAMA YAPMAM GEREKİR. BEGG VE EGGER KATSAYILARINI TEMEL ALDIĞIMDA ORTAYA ÇIKAN YAYIN YANLILIĞI META-ANALİZİN GERÇEKLEŞTİRİLMESİNİ ENGELLER Mİ? BU DURUMU NASIL RAPORLAMAM GEREKİR?


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

veri sayınızı vb detayları bilmeden bu tür bir soruya net cevap vermek doğru olmaz. Egger ile Begg-Mazumdar yöntemleri birer testtir ve örneklem büyüklüğünden etkilenir. Huni grafiği subjektiftir. Fail safe N değerleri de tek başına yeterli değildir. Eğer trimm and fill yönteminde hem sağ hem sol hem fixed hem random model kısımlarına teker teker baktınız hala trimmed kısmında sıfır yazıyorsa yayım yanlılığı olmadığını söyleyebilirsiniz. Bazen kullanıcılar CMA'da sağ sol kısmına ayrı ayrı bakmayı unutabiliyorlar. Kısacası cevabınızın tek bir yanıtı yok. Bu konuda detaylı bilgi için şu kaynağa göz atmanızı tavsiye ederim: Publication Bias in Meta-Analysis: Prevention, Assessment and Adjustments Author(s): Hannah R. Rothstein, Alexander J. Sutton, Michael Borenstein


E.

HOCAM MERHABA, YAPTIĞIM BİR ÇALIŞMADA HUNİ GRAFİĞİNDE ÜST KISIMDA YIĞILMA OLDU. BU DURUMDA NE YAPABİLİRİM


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

şekli görmeden pek bir yorum yapamam ama zaten üst tarafta yığılma olması çok kötü bir şey değil. Yani standart hataları çok küçük çıkmış demektir. Önemli olan huninin dışında çok çalışma olmaması. veri giriş sürecinde hata yapmadığınızdan emin olduysanız ve eksik çalışma olmadığından eminseniz o şekilde raporlayınız. Yayım yanlılığının tek göstergesi huni grafiği değildir. Diğer yöntemlere dayalı bilgileri de beraberinde sununuz.


M.S.

HOCAM MERHABA, BEN CMA NIN DENEME SÜRÜMÜNÜ İNDİRDİM ANALİZLER İÇİN ANCAK META REGRESSİON KISMINDA BENİM PROGRAMDA META REGRESSİON 2 OLARAK DEĞİL YALNIZ META REGRESSİON OLARAK SEKME GÖZÜKÜYOR. BİRDE HOCAM MODERATÖR DEĞİŞKENLER İLE İŞLEM YAPTIĞIMIZ ZAMAN ORMAN GRAFİĞİNİN OLDUĞU KISMA DEĞİŞKENLERİ ATMIYOR VE REGRESYON ANALİZİ YAPILMIYOR.


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

CMA demosu tam (profesyonel) sürümle aynı özelliklere sahiptir. Sadece orman grafiği üzerinde evaluation copy yazar. CMA 2 ve CMA 3 var. Eğer siz CMA 2'nin demosunu indirmişseniz metaregression2 onda yer almaz. CMA3 demosunu indirmişseniz ve metaregression2 yer almıyorsa bunla ilgili benim de bir bilgim yok maalesef. moderatör değişkenlerle analiz yaptığınızda moderatörlerin alt kategorilerine göre ayrı ayrı grafik elde edemezsiniz. Bunu yapabilmeniz için Select by menüsünde o kategoriyi seçip diğerlerinin seçimini kaldırabilir sonrasında orman grafiği alabilirsiniz. Yani bir anlamda veriyi alt kategorilere göre bölüp temel analizleri yapmak gibi düşünebilirsiniz. Alt grup analizlerini yaparken otomatik olarak bu garfikleri alt kategorilere göre vermediğini biliyorum.


A.K.

MERHABA HOCAM. YAPMIŞ OLDUĞUMUZ META-ANALİZ ÇALIŞMASINDA HETEROJENLİĞİN KAYNAĞINI BELİRLEMEK AMACIYLA YAYIN TÜRÜ, MÜDAHALE TÜRÜ, ÖĞRENİM SEVİYESİ VE ÖĞRETMENLERİN MÜDAHALE PROGRAMINA İLİŞKİN EĞİTİM ALMASI ŞEKLİNDE GRUPLAR BELİRLEYEREK ANALOG ANOVA TESTİNİ UYGULADIK. ANCAK TÜM BU TESTLER SONUCUNDA HETEROJENLİĞİN SÖZ KONUSU DEĞİŞKENLERDEN KAYNAKLANMADIĞINI TESPİT ETTİK. BU GİBİ DURUMLARDA RAPORLAŞTIRMA AŞAMASINDA NASIL BİR YOL İZLEMEMİZ GEREKİR? META-ANALİZDE ORTAYA ÇIKAN HETEROJENLİĞİN KAYNAĞINI NE İLE İLİŞKİLENDİREBİLİRİZ/NASIL YORUMLAYABİLİRİZ? YURTDIŞINDA YAYINLANAN MAKALELERE BAKTIĞIMDA BU DURUMDA HETEROJENLİĞİN ÖRNEKLEME HATASIYLA AÇIKLANDIĞI BELİRTİLİYORDU. BİZİM DE BU ŞEKİLDE BİR AÇIKLAMA YAPMAMIZ YETERLİ OLACAK MIDIR? CEVABINIZ İÇİN ŞİMDİDEN TEŞEKKÜRLER, İYİ ÇALIŞMALAR...


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

Merhaba, Açıkçası anlamlı bulgu heterojenliği açıklamak için kanıt olsa da anlamlı olmayan bulgu o değişkenlerin heterojenliği kesinlikle açıklamadığını söylemez. Bunun sebebi kullanılan testlerin istatistiksel gücünün düşük olmasıdır. Ayrıca alt gruplardaki çalışma sayıları arasında eşit olmayan dağım da (örneğin makale sayısı=30, tez sayısı=2 olması gibi) anlamlı olmayan bulguya sebep olabilir. Benim önerim bu açıklamalara ek olarak başka değişkenler bulmaya çalışmanızdır. Heterojenliği açıklayacak başka değişkenler ya da var olan değişkenleri farklı şekilde kodlamalar yapılabilir. Heterojenliğin sadece örnekleme hatasıyla açıklanmasına çok denk gelmedim ama bu da meta-analizdeki etki büyüklüğü farklılıkları için zaten kullanılan bir ifadedir. Birden çok sebebi olabilir bu durumun. Bu konu hakkında detaylı bilgi için şu çalışmaya göz atmanızı tavsiye ederim: https://www.researchgate.net/publication/325351003_Interpretation_of_subgroup_analyses_in_systematic_reviews_A_tutorial


M.S.

MERHABA HOCAM, META ANALİZİ EĞİTİM BİLİMLERİ ALANINDA YAPTIK VE MODERATÖR DEĞİŞKENLER İÇİN META REGRESYON YAPMAK İSTİYORUZ ANCAK EĞİTİM ALANINDA BUNUN İÇİN BİR ÖRNEK BULAMADIK. EĞİTİM BİLİMLERİ ALANINDA YAPILAN META ANALİZLERDE META REGRESYON YAPILIR MI? GENELDE TIP ALANINDA YAPILMIŞ, EĞER EĞİTİM ALANINDA YAPILMIŞ BUNA DAİR ÖRNEK VARSA BİZİMLE PAYLAŞIR MISINIZ?


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

Münevver Hanım bu bilgiyi kimden duymuşsanız yanlış bilgilendirilmişsiniz. Aslında korelasyon daha çok psikolojide ve eğitim bilimlerinde kullanılır. Eğer sürekli bir moderatör değişkene sahipseniz (yaş gibi, yıl gibi, başarı puanı gibi) bu durumda mecburen metaregresyon yapacaksınız. Googlescholarda "students" "correlation" "metaregression" şeklinde arama yaparsanız yüzlerce çalışma bulabilirsiniz.Size kaliteli bir dergide yayımlanmış bir de örnek çalışma veriyorum: A Meta-Analytic Review of the Relations Between Motivation and Reading Achievement for K–12 Students Review of Educational Research June 2020, Vol. 90, No. 3, pp. 420–456 DOI:https://doi.org/10.3102/0034654320919352 Ayrıca CMA ile Meta-Analiz Uygulamaları adlı yeni çıkan kitabımızda bu konuyu detaylı bir şekilde anlattık. oraya da bakabilirsiniz.


M.S.

KORELASYON ÇALIŞMALARINDA (EĞİTİM BİLİMLERİ) META REGRESYON YAPILABİLİR Mİ?


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

cevap:EVET Korelasyon, Cohen d, olasılık oranı vb bunlar etki büyüklüğü değerleridir. Bu üçünden herhangi biri ile meta-analizinizi bitirdikten sonra sürekli bir değişkenin etki büyüklüğüne etkisini merak ediyorsanız metaregresyon yapabilirsiniz. Etki büyüklüğünün cinsi fark etmez.


M.S.

HOCAM MERHABA BİLGİLENDİRME İÇİN TEŞEKKÜR EDERİM. SUNUMLARDAN TIP ALANINDA DAHA ÇOK TERCİH EDİLDİĞİ BİLGİSİ KALMIŞ AKLIMDA.. ŞU AN AÇIKLAMANIZDAN EĞİTİM VE PSİKOLOJİ ALANINDA KULLANILDIĞINI ANLADIM. KİTABINIZI DA İLK FIRSATTA ALACAĞIM. SADECE MODERATÖR DEĞİŞKENLER SÜREKLİ OLURSA YAPABİLİRSİNİZ CEVABINIZI OKUDUM.... SUNUMLARDA OKUL TÜRÜNE DE META REGRASYON ANALİZİ YAPMIŞTIK... BUNU ANLAYAMADIM. AÇIKLAMANIZ MÜMKÜN MÜ? BENİM ÇALIŞMAMDA MODERATÖR DEĞİŞKENLER ÖĞRENİM KADEME TÜRÜ VE ÖLÇEK TÜRÜ... TEŞEKKÜRLER...


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

Önceki cevabımda "sadece" demedim. "Eğer sürekli bir moderatör değişkene sahipseniz..." demiştim. Sunumlarda da kitabımızda da aynı şekilde geçer. Moderatör kategorikse hem anova hem regresyon yapılabilir. Moderatör sürekli ise metaregresyon yapılabilir. Hem sürekli hem de kategorik değişkeni aynı anda analiz edecekseniz yine metaregresyon kullanabilirsiniz.


Z.G.

MERHABA HOCAM. BENİM ÇALIŞMAK İSTEDİĞİM ALANDA DENEY KONTROL BÜYÜKLÜĞÜ YOK O ZAMAN ETKİ BÜYÜKLÜĞÜNÜ NASIL HESAPLAYACAĞIM. ÖRNEĞİN ÖRGÜTSEL BAĞLILIK ÇALIŞMIŞ SON 10 YILDAKİ VERİLERİ TOPLADIM. BURADAN HANGİ VERİLERİ KULLANARAK ETKİ BÜYÜKLÜĞÜ HESAPLARIM? ETKİ BÜYÜKLÜĞÜ HESAPLAMADAKİ BAŞKA YOLLAR NEDİR?


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

Sunumlarda da anlattığımız üzere illaki deney-kontrol olmak zorunda değil. kadın-erkek, evli-bekar vb herhangi iki grup ortalaması ve standart sapması kullanarak etki büyüklüğü değeri hesaplayıp meta-analiz yapabilirsiniz. Başka bir seçenek de örgütsel bağlılık ile başka bir yapı (örneğin örgütsel adalet) arasındaki korelasyonlar üzerinden meta-analiz yapabilirsiniz. Sunumlarda detaylı bilgileri bulabilirsiniz.


M.Ç.

HOCAM MERHABALAR, ÖNCELİKLE ELİNİZE SAĞLIK DEĞERLİ PAYLAŞIMLARINIZ İÇİN. VARSAYALIM Kİ EĞİTİM DÜZEYİNİN ANKSİYETE ÜZERİNDEKİ ETKİSİNE İLİŞKİN BİR META ANALİZ ÇALIŞMASI YAPMAK İSTİYORUM. ÇALIŞMAMDA EĞİTİM DÜZEYİNİN 4 KATEGORİSİ VAR: İLKÖĞRETİM, LİSE, LİSANS VE LİSANSÜSTÜ. HER EĞİTİM DÜZEYİ İÇİN ELİMDE ORTALAMA, STANDART SAPMA VE KATILIMCI SAYISI VAR. BİLİYORSUNUZ Kİ CMA ETKİ BÜYÜKLÜĞÜNÜN HESAPLANMASINDA SADECE DENEY, KONTROL; KADIN, ERKEK; DÜŞÜK SED, YÜKSEK SED GİBİ KATEGORİLER YAPMAMIZA İZİN VERİYOR. SİZCE BÖYLE BİR DURUMDA İLKÖĞRETİM VE LİSE İÇİN ORTALAMALARININ ORTALAMASI, STANDART SAPMALARININ ORTALAMASI VE KATILIMCI SAYISININ TOPLAMINI ALIP DENEY GRUBU; LİSANS VE LİSANÜSTÜNÜN ORTALAMALARININ ORTALAMASI, STANDART SAPMALARININ ORTALAMASI VE KATILIMCI SAYISININ TOPLAMINI ALIP KONTROL GRUBU OLARAK BELİRLEYİP ETKİ BÜYÜKLÜĞÜNÜ HESAPLAMAMDA İSTATİSTİKSEL AÇIDAN BİR SORUN YARATIR MI? ŞİMDİDEN TEŞEKKÜRLER.


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

etki büyüklüğü formülü iki gruba göre olduğu için teorik olarak gerekçelendirebildiğinizde iki grup arası sürekli bir değişkeni karşılaştıran etki büyüklüğü değeri hesaplayıp meta-analiz yapabilirsiniz. Ama iki grubun ortalamalarını ortalamasını almak ve standart sapmalarının ortalamasını almak doğru bir yaklaşım gibi durmuyor. Özellikle standart sapmaların ortalamasının alınması konusu istatistiksel olarak doğru değil. Olsa olsa birleştirilmiş (pooled) standart sapma kullanılır. Sizin yapmaya çalıştığınızın bir örneğine rastlamış değilim. Aynı çalışmada 4 kategori de varsa ikiden fazla grubu karşılaştırabildiğiniz network meta-analysis yöntemini araştırmanızı tavsiye ederim. Network meta-analyis birden fazla deney grubu olan çalışmalarda etki büyüklüğü hesaplayıp meta-analiz yapma şansı sunuyor.


T.G.

HOCAM MERHABA.ÇALIŞMAM İÇİN GEREKLİ OLAN KORELASYON DEĞERİ;BİR ÇALIŞMADA " İLİŞKİ KATSAYILARINA AİT STANDART YÜKÜ..." ŞEKLİNDE GEÇİYOR BU DEĞERİ (R)KORELASYON OLARAK ALABİLİR MİYİM? DİĞER BİR ÇALIŞMADA DA MASLACH TÜKENMİŞLİK ÖLÇEĞİ* MİNESOTA İŞ DOYUM ÖLÇEĞİ SPEARMAN RHO İLİŞKİ KATSAYISI OLARAK GEÇİYOR BU DEĞERİ DE (R)KORELASYON OLARAK ÇALIŞMAMA DAHİL EDEBİLİR MİYİM? TEŞEKKÜR EDERİM.


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

standart yükü ifadesi ile faktör yükü, yol katsayısı ya da çoklu regresyondaki katsayıyı ima ediyorsa korelasyon değeri olarak alamazsınız hocam. ya korelasyon olacak ya da basit regresyondaki standartlaştırılmış katsayı olacak. ilişkilerde de bildiğim kadarıyla sadece Pearson r değeri kullanabilirsiniz. bu tür durumlarda yazara mail atıp korelasyon değeri istenebilir. iyi çalışmalar


E.

HOCAM MERHABA, ETKİ BÜYÜKLÜKLERİNİN NORMAL DAĞILIM GRAFİĞİNİ CMA PROGRAMINDAN NASIL ALABİLİRİM? SCI YAYINLI DERGİLERDEKİ YAYINLARDA DAĞILIM GRAFİĞİ DE KONULMUŞ. BENDE EKLEMEK İSTİYORUM. YARDIMLARINIZ İÇİN ÇOK TEŞEKKÜR EDERİM.


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

Merhaba. Meta-analizde normal dağılım gibi bir zorunluluk bulunmamaktadır. Yine de normal dağılım grafiği elde etmek istiyorsanız bunu CMA'da yapacağınız bir yer yok diye biliyorum. CMA'da hesaplanan etki büyüklüğü değerlerini alıp SPSS vb programlara yapıştırarak histogram vb grafikler elde edebilirsiniz. iyi çalışmalar


G.K.

HOCAM İYİ GÜNLER AĞIRLIKLANDIRMA İŞLEMİNİ KORELASYONEL ÇALIŞMALAR İÇİNDE GERÇEKLEŞTİREBİLİYOR MUYUZ? TŞK EDERİM


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

Evet. CMA'da Önce Pearson r değerlerini Fisher z değerine dönüştürüyor sonra da N-3 ile ağırlıklandırıyorsunuz. Fisher z CMA'da seçildiğinde CMA bunu otomatik olarak yapıyor.


G.K.

HOCAM BİR DEĞİŞKENİMİZ VAR ÜÇBOYUTTAN OLUŞUYOR. VERİ SETİNİ KULLANDIĞIMIZ ARAŞTIRMACI ÜÇ BOYUT İÇİN KORELASYON DEĞERİNİ PAYLAŞTIYSA BİZİM İÇİN DE GENEL DEĞİŞKEN ÖNEMLİYSE, BUNLAR İÇİN ETKİ BÜYÜKLÜĞÜNÜ DATA DOSYASINA YAZARKEN; ÜÇ BOYUTA AİT KORELASYON DEĞERİNİ TOPLAYIP ÜÇE BÖLÜP DEĞİŞKENE AİT VERİ GENEL ETKİ BÜYÜKLÜĞÜNÜ HESAPLAYABİLİYOR MUYUZ? BU YAKLAŞIM DOĞRU MUDUR?


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

Bu durumda ortalamalarını almak yerine birleşik korelasyon (composite korelasyon) hesaplayarak elde ettiğiniz değeri girebilirsiniz. Kitabımızın (Şen ve Yıldırım, 2020) 67 ve 68. sayfasında bunu nasıl yapacağınız anlatılıyor. Formülü buradan veremiyorum. 3 Korelasyonun aritmetik ortalamasını almak ya da içlerinden bir tanesini kullanmak da başka yöntemlerdir ama çok önerilmemektedir.


P.E.

HOCAM MERHABA. BEN BURADA ALDIĞIM EĞİTİM SONUCUNDA KORELASYON KULLANARAK BİR META ANALİZ ÇALIŞMASI YAPTIM.ANCAK NEDEN PSİKOMETRİK META-ANALİZ KULLANMADIĞIM ŞEKLİNDE BİR ELEŞTİRİ ALDIM. PSİKOMETRİK META-ANALİZ HAKKINDA ÇOK BİLGİM YOK?


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

Genellikle korelasyon kullanılarak yapılan meta-analizlerde hakemlerin bu tür bir beklentisi oluyor. Borenstein vd (2009) kitabının 38. bölümünde bu konuyu detaylıca açıklanıyor. Oraya bakmanızı tavsiye ederim. Kısacası sizin korelasyon elde ettiğiniz çalışmalarda güvenirlik ya da geçerlikle ilgili problemler olabilir. Bu problemi ortadan kaldırmak adına güvenirlik değerlerini de hesaba katarak bir düzeltme yapmanız beklenir. Yani çalışmalardan r değerlerini toplarken güvenirlik değerlerini de toplamanız yoksa ortalama bir değer sunarak correction (düzeltme) yapmanız gerekiyor. Hunter-Schmidt meta-analysis olarak da bilinir. Bunu CMA'da yapmak mümkün değil ama R gibi prgramlarda yapabilirsiniz diye biliyorum.


E.

HOCAM MERHABA, BEN OKUMA VE MOTİVASYON ARASINDAKİ İLİŞKİYİ İNCELİYORUM. BAZI ÇALIŞMALARDA İKİ FARKLI OKUMA TESTİ KULLANARAK İKİ KORELASYON DEĞERİ VERMİŞ. BEN ANALİZDE HER İKİ DEĞERE YER VERSEM BİR PROBLEM OLUR MU? BİR ÇALIŞMADAN BİR DEĞERE YER VERMEK GİBİ BİR ZORUNLULUĞUM VAR MI? YARDIMIZ İÇİN ÇOK TEŞEKKÜR EDERİM.


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

Bir çalışmadan 2 etki büyüklüğü çıkması durumunda; İkisi de farklı örneklemlerden elde edilmişse birbirlerinden bağımsızdırlar ve ayrı ayrı kullanılabilir İkisi de aynı örneklemlerden elde edilmişse bunlar birbirlerine bağımlıdırlar ve ayrı ayrı kullanılamazlar. Ya birini alırsınız ya da ortalamasını alabilirsiniz.


P.E.

HOCAM ŞİMDİ CMA PROGRAMINDA KORELASYON VERİLERİ KULLANILARAK YAPILAN META-ANALİZ ÇALIŞMASININ HİÇ GEÇERLİLİĞİ YOK MU? BUNU İSPATLAMA ŞANSIM BULUNMUYOR MU? ÇÜNKÜ BEN CMA PROGRAMIYLA ÇOK EMEK VEREREK BİR ÇALIŞMA YAPTIM.


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

Yayınlanmış korelasyona dayalı meta-analiz çalışmalarının çoğu sizin yaptığınız gibi sadece CMA üzerinden analiz edilmiştir. Az sayıda çalışmada Hunter-Schmidt correction uygulandığını görürsünüz. Ben de önceki çalışmalarımda bu düzeltmeyi uygulamamıştım fakat şu anda değerlendirmede olan bir çalışmamda hakemlerden sizin aldığınız yorumun benzerini aldım. Sadece tartışma bölümünde bu konudan bahsedip https://www.metafor-project.org/doku.php/tips:hunter_schmidt_method adresindeki kodu kullanarak ortalama bir güvenirlik değeri ile düzeltme uyguladım. Buna dayalı oratalama korelasyon değerini sundum. Diğer analiz ve bulgularımı değiştirmedim. Siz de bu şekilde yapabilirsiniz.


S.A.

ÇOCUK VE GENÇLİK TEMALI AKADEMİK YAYINLARININ ETİK DEĞERLENDİRMESİNE DAİR BİR META ANALİZ ÇALIŞMASI YAPACAĞIM. ÇOCUK VE GENÇLERİN KATILIMCI OLDUĞU TÜM TEZ VE MAKALELERİ TOPLADIM. GEREKLİ ELEMELERİ YAPTIM (ÖRNEĞİN, TARİHE, DİLE, NİCEL OLMASINA GİBİ). ANCAK ELİMDE HEM DENEY VE KONTROL GRUBUNUN OLDUĞU HEM DE OLMADIĞI ÇALIŞMALAR KALDI. BU DURUMDA ETKİ BÜYÜKLÜĞÜNÜ HESAPLAMAK İÇİN NASIL BİR YOL İZLEMELİYİM? BİR YAŞ SINIRLAMASI YAPARAK ÇOCUK VE GENÇ OLARAK İKİ GRUBU KARŞILAŞTIRABİLİR MİYİM? YOKSA KADIN-ERKEK GİBİ KARŞIALŞTIRMA YAPMAK DAHA MI DOĞRU OLUR? ETİK GİBİ SOYUT BİR KONU ÇALIŞTIĞIMDAN DOLAYI DA KAFAM BİRAZ KARIŞTI HOCAM. ŞİMDİDEN TEŞEKKÜRLER.


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

bana göre kadın-erkek karşılaştırması da yapabilirsiniz çocuk-genç karşılşatırması da. ikisi de istatistiksel olarak mümkün. sormuş olduğunuz sorunun cevabını siz vereceksiniz. hangisini yapmak alanınız açısından daha kıymetli ise yani alandaki genel soruyu cevaplayacaksa ona odaklanmanızı tavsiye ederim. aynı çalışmada ikisini de ayrı ayrı analiz ederek verebilirseniz bu da kıymetli olacaktır.


M.Ç.

SAYIN HOCAM META ANALİZE DAHİL EDİLECEK ÇALIŞMALARDAN NO PARAMETRİK OLANLAR İÇİN NE YAPABİLİRİZ? SADECE PARAMETRİK ANALİZ YAPILMIŞ ÇALIŞMALARI MI DAHİL EDİYORUZ META ANALİZE? BİR DE BAZI MAKALELELERDE SS VERİLMEMİŞ BUNU KENDİMİZ Mİ HESAPLAMALIYIZ? TEŞEKKÜRLER


Eğitmenin Cevabı (DR. ŞEN VE YILMAZ)

CMA üzerinden nonparametrik istatistik sonuçlarını dönüştürebileceğiniz data entry (veri girişi) yok sanırım. genelde nonparametrikler hesaba katılmaz. ama ille de bazı değerler var ve ben önce Cohen d'ye çevirip sonra çalışmama ekleyecem derseniz istatistiksel olarak mümkün. şu sayfadaki hesap makinesini kullanabilirsiniz: https://www.psychometrica.de/effect_size.html Ayrıca ki-kare olan durumlarda da etki büyüklüğü hesaplayabileceğiniz şu siteye göz atabilirsiniz: https://www.campbellcollaboration.org/research-resources/effect-size-calculator.html eğer bir makalede SS değeri verilmemişse t, p vb. diğer değerlere bakmak gerekiyor onlar da yoksa yazarlardan istemek onlar da dönüş yapmazsa çalışmayı kapsam dışı tutmak gerekir (bu da makalede belirtilmeli). iyi çalışmalar