Ders Detayı

Eğitmenin Cevabı (SERAP CAVKAYTAR)

Merhaba Zeki Bey, eylem araştırmasının doğasına uygun görünüyor çalışmanız. Uygulamanın içinde olmanız araştırma sürecinizi çok olumlu etkiler. Ortamı, sorunu, katılımcıları bilmek açısından. Selamlar.

Eğitmenin Cevabı (SERAP CAVKAYTAR)

Merhaba Abdullah Hocam, bu güzel görüşleriniz için çok teşekkür ederim. Derslerimizin çalışmalarınıza katkı sağlaması dileklerimle kolaylıklar dilerim.

Eğitmenin Cevabı (SERAP CAVKAYTAR)

Erol Bey, eğitimin sizin için faydalı olmasına çok sevindim. Çalışmalarınızda kolaylıklar dilerim.

Eğitmenin Cevabı (SERAP CAVKAYTAR)

Merhaba Zeki Bey, Sorunuzu şöyle yanıtlayım: Eleştirel kuram, sadece katılımcıların bakış açısından konuyu anlamanın ve yorumlamanın yeterli olduğunu savunan nitel araştırma yaklaşımlarına karşı, anlamanın tek başına yeterli olmadığını, anladıktan sonra “değiştirmenin”, “geliştirmenin”, “güçlendirmenin” önemli olduğunu savunmaktadır. araştırmanın amacına ulaşmak ve araştırma sonuçlarını desteklemek amacıyla da yoğunluklu olarak nitel araştırma yöntemlerinden olmak üzere uygun nicel araştırma yöntemlerinden de yararlanılabilmeyi savunur. (karma yöntemle karıştırmayalım!) Eylem araştırması döngüsü düşünüldüğünde anlama, problem durumu belirleme aşaması ilk aşama, dönüştürme, geliştirme aşaması ise eylem planlarının devreye girdiği ve sürekli karşılaştırmalı analiz edildiği aşamadır. Dolayısıyla eleştirel eğitim araştırmaları ile eleştirel kuramın felsefi dayanağı aynıdır. Bazı kaynaklarda eylem araştırması pragmatizm (faydacı felsefe) içinde de değerlendirilmektedir. Dünyayı mutlak bir bütünlük olarak değerlendirmeyen pragmatist görüşe göre araştırmacı, verilerin toplanması ve analizinde sadece nicel ya da nitel yaklaşıma bağlı kalmak yerine kendi amaç ve ihtiyaçlarını en iyi şekilde karşılayabilecek yöntem ve teknikleri seçmede özgürdür (Creswell, 2014). Pragmatizm, nitel ve nicel yöntemlerin bilgiye bakışı ve bilgiyi anlamlandırma farklılıklarına rağmen yöntem olarak birleştirilmesini mümkün kılarak araştırmanın, birbirini tamamlayıcı ve kapsamlı bir paradigma çerçevesinde yürütülmesine ön ayak olur (Onwuegbuzie ve Leech, 2005). Çalışmalarınızda kolaylıklar dilerim.

Eğitmenin Cevabı (SERAP CAVKAYTAR)

Merhaba Behiye Hanım, Elbetteki yönetici olarak da eylem araştırması desenleyebilirsiniz. Size fikir vermesi için bu konuyla ilgili benim de araştırmacı olarak içinde yer aldığım bir projeyi, aşağıda künyesini yazdığım makaleyi, okumanızı öneririm. İşitme Engelli Gençlere Uygulanan Dengeli Okuma Yazma Modelinin İncelenmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri 11(4), Güz, 2111-2134. Sormak istediğiniz bir soru olursa yine haberleşiriz. Kolaylıklar dilerim.

Eğitmenin Cevabı (SERAP CAVKAYTAR)

Merhaba Dilara Hanım, eylem araştırması da bildiğiniz gibi genellikle nitel araştırma desenleri içinde kabul edilir ancak diğer desenerin betimsel olmalarına karşın eylem araştırması uygulamalıdır ve var olan soruna çözüm önerileri bulmak ve bu çözüm stratejilerini betimlemek için gerçekleştirilir. Ancak bağlama özgü olması nedeniyle genelleme söz konusu değildir. "Analitik genelleme" ifadesine alan yazının önemli kaynaklarında hiç rastlamadım. Genellenebilirlik kavramı küçük bir grupta elde edilen verilerin büyük gruplara uyarlanması olarak ifade edilebilir ancak olsa olsa eylem araştırmasında bu durum benzer özellikteki bir grup için "aktarılabilirlik" ile ifade edilebilir. Çalışmalarınızda kolaylıklar dilerim.

Eğitmenin Cevabı (SERAP CAVKAYTAR)

Merhaba Esra Hanım, öncelikle güzel sözleriniz için teşekkür ederim. Sorularınızı tek tek yanıtlayım. Nitel verilerin analizinde sunumda da belirttiğim gibi standart bir reçete olmamakla birlikte bize rehberlik edecek kaynaklar vardır. Bunlardan biri Türkçeye çevirisinin de yapıldığı ve alan yazında en çok bilinen başucu kaynaklarından biri olan "Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis. Thousand Oaks, CA: Sage Publications, Inc." adlı eserdir. İkinci sorunuza gelince, çalışmanızda nitel verilerin analizi aşamasında verilerinizi görünür kılmak için farklı yollardan yararlanabilirsiniz. Bunlar standart değil ancak sizin çalışma stilinizle de çok bağlantılıdır. Kendi doktora çalışmamda analiz aşamasında çok fazla veri olduğu için süreç içinde de analizlerimden yararlanarak birkaç farklı uygulama sonunda çalışmama ve çalışma stilime uygun formlar geliştirdim. Bunun için önerim alan yazın uzmanlarından Creswell'den, Saldana'dan, Miles &Huberman'dan analiz aşamalarını okuyarak kendinize ve çalışmanıza en uygun formu oluşturmanızdır. Bu süreçte verileriniz içinde araştırma sorularınıza en uygun yanıtı aradığınızı unutmadan yol alın. Son sorunuz da etikle ilgili. Ses kayıtlarının dökümlerinin doğrulatılması çalışması da araştırma sürecinin bir parçasıdır. Burada iki yol önerebilirim size ilki eğer görüşmeyi yaptığınız kişi kabul ederse ses kaydının dökümünü yine kendisi yapabilir ki bu durum teyid etme için de çok iyi bir yoldur. İkincisi ise dökümün doğruluğunu onaylatacağınız kişi alan uzmanı olması gerekmeksizin görüşülen kişiyi tanımayan biri olabilir. Bu durumda görüşme yaptığınız kişiden izin alırken ses kaydının yazılı dökümünün doğrulanması için de kaydın dinleneceğini belirtip izin alabilirsiniz. Umarım sorularınıza cevap bulmuşsunuzdur:)) Kolaylıklar dilerim.

Eğitmenin Cevabı (SERAP CAVKAYTAR)

Merhaba, Bilimsel araştırma yöntemlerini mesleklerinde kullanmalarını hangi sorunun çözümü olarak uygulayacağınızı planlarsanız elbette olabilir. Eylem araştırmasında önemli olan ele alınan soruna çözüm üretmek ve bunu da sistematik olarak planlayıp betimlemek. Kolaylıklar dilerim.

Eğitmenin Cevabı (SERAP CAVKAYTAR)

Merhaba İmran Hocam, öncelikle içinde bulunduğunuz bir uygulamada karşılaşılan soruna çözüm üretme amacıyla gerçekleştirmeyi planladığınız bir araştırma eylem araştırması için çok istendik bir durumdur. Ancak bilimsel olarak eylem araştırmasında da diğer bilimsel araştırmalar gibi çalışmanızı bir kurama dayalı olarak yapmanız araştırmanızı güçlü kılar. Ancak "felsefik temeli olmayan" ifadenizden anladığım kadarıyla bilimsel temeli olmayan bir uygulama yapacaksınız. Eğer böyleyse neden bu yöntemi kullandığınızı çok çok iyi açıklamanız gerekmekte (gerekçeleri çok sağlam olmalı). Bu durum çalışmanın tartışma bölümünde de sizi zorlayacaktır. Eylem araştırması döngüsünde sorun belirleme ilk aşamadır ve burada da yine sadece deneyimlerimiz yeterli olmaz. Ancak sizin deneyimlerinizi kanıtlayacak verilere gereksinim vardır. Nedir bunlar? Veri toplama tekniklerinden sorunu ortaya koymaya dönük olanları (nitel ya da nicel) kullanabilirsiniz. Gözlem, günlük, görüşme, doküman inceleme vb. Çalışmanızda kolaylıklar dilerim.

Eğitmenin Cevabı (SERAP CAVKAYTAR)

Merhaba İmran Hocam, Eylem araştırması sürecinde gerekli ve yerinde durumlarda yeni veri toplama araçları eklenebilir. Aynı şekilde araştırma soruları tez izleme kurulunun da onayıyla yeniden düzenlenebilir. Ancak bu durum yöntem bölümünde gerekçeleriyle birlikte mutlaka açıklanmalıdır. Eğer araştırma sürecinde büyük değişiklik varsa da etik kurula onaylatmak çalışmanızın güvenirliğini arttırır.

Eğitmenin Cevabı (SERAP CAVKAYTAR)

Merhaba İmran Hocam, eylem araştırmasında araştırmanın amacı doğrultusunda uygun verileri toplamak için katılımcıların doğru belirlenmesi çok önemlidir. Bu doğrultuda toplanacak verilerin çok çok fazla olması durumunda araştırmanın bütünlüğünü yansıtacak şekilde katılımcı belirleme yöntemlerinden uygun olanı seçersiniz. Katılımcılarınızı neye göre ve neden sadece o birkaç öğrenci ile görüşeceğinizi yöntem bölümünde çok iyi açıklamanız gerekir.

Eğitmenin Cevabı (SERAP CAVKAYTAR)

Merhaba Beril Hanım, hazırlamış olduğumuz eğitim sunusunun sizin için yararlı olmasına çok sevindim. Eylem araştırmasını yapmak için yüksek lisans veya doktora sınıflandırması yapmak doğru olmaz. Ancak araştırmacının süreçte karşılaşacağı sorunlara çözüm üretebilme ve bunu bilimsel olarak sürdürme yeterliliği daha önemlidir. Araştırma sürecinizi gerçek ortamdaki sorunlara çözüm üretmek amacıyla şekillendirmeniz zaten eylem araştırmasının özüne çok uygun. Burada sizin karar vermenizi kolaylaştıracak temel soru araştırmacı yeterlikleriniz olmalı. Zira temel düzeyde hem nitel hem de nicel araştırma sürecini biliyor olmak araştırmacı olarak da uygulayıcı olarak da işinizi çok kolaylaştırır. Fakat bu süreci de bir öğrenme olarak işe koyulmak da bir seçenek olarak düşünülebilir. Kolaylıklar dilerim.

Eğitmenin Cevabı (SERAP CAVKAYTAR)

Merhaba Alperen Bey, Eylem araştırmasının özünde sizin gördüğünüz bir sorunu ortaya koyup ona çözüm üretmek üzere yola çıktığınız bir süreç gözüyle bakınız. Bu durumda farklı kurumlarda çalışanların birarada olduğu bir örneklem grubu olabilir ama ortamın betimlenmesinde bağlama özgülük çok önemli olduğu için farklı yerlerde farklı mekanlardaki kişilerle eylem araştırmasını gerçekleştirmek olmaz. Sorunuz çok açık olmadığı için anladığım kadarıyla cevapladım. Belki araştırma amacını yazsanız daha net cevap verebilirim. İyi çalışmalar.

Eğitmenin Cevabı (SERAP CAVKAYTAR)

Merhaba, Güzel sözleriniz için ben çok teşekkür ederim. Doktora tez sürecinizde şimdiden başarılar dilerim. Yabancılara Türkçe öğretiminde dil becerilerinin geliştirilmesi oldukça kıymetli bir alan ve eylem araştırması bu tür uygulamalı, doğrudan sahaya ve iyileştirmeye dönük çalışmalar için harika bir yöntem seçimidir. Sorularınıza gelirsek, süreci en sağlıklı şekilde yürütmek için şu adımlara dikkat etmenizi öneririm: 1. Veri Toplama Sürecinin Sağlıklı ve Hatasız Yürütülmesi: Eylem araştırmalarında verilerin güvenirliğini ve geçerliğini (inandırıcılığını) sağlamanın en temel yolu veri çeşitlemesi (triangulation) yapmaktır. Tek bir veri kaynağına bağlı kalmamalısınız. Çoklu Veri Toplama deyince konuşma becerisi çalıştığınız için öğrencilerin görev ve etkinlik sırasındaki ses/video kayıtları temel veriniz olacaktır. Ancak bu kayıtları mutlaka kendi tutacağınız araştırmacı günlüğü (saha notları), öğrencilerin sürece dair düşüncelerini alacağınız yarı yapılandırılmış görüşmeler ya da ders sonu düşünceleri ve uzmanların dolduracağı geçerlik değerlendirme formu ile desteklemelisiniz. Benim ilk aklıma bunlar geldi veri çeşitlemesinde belki siz bir de ön test son test konuşma testi (nicel veri) uygulayabilirsiniz. Eylem araştırması planla, eyleme geç, gözlemle ve yansıt döngülerinden oluşur. Birinci eylem planından elde ettiğiniz verileri analiz edip hataları görerek ikinci eylem planını (müdahaleyi) şekillendirmelisiniz. En hatasız süreç bu esnekliği sağlayarak elde edilir. Burada çok sistematik olmak gerekiyor. Hem veri toplayacaksınız hem bu verileri sürekli karşılaştırmalı naliz edip eylem planları geliştirerek karşılaşılan sorunlara çözüm üreteceksiniz. Sürecin en başında öğrencilerden ses ve görüntü kaydı alınacağına dair "Gönüllü Katılım Formu" ve "Aydınlatılmış Onam" almayı kesinlikle atlamamalısınız. İkinci sorunuza gelecek olursak; Çalışma Grubunun Büyüklüğü (Öğrenci Sayısı): Eylem araştırmaları, nicel araştırmalar gibi geniş kitlelere ulaşıp bulguları evrene genelleme kaygısı taşımaz. Temel amaç, belirli bir bağlamdaki (bu da sizin için kendi sınıfınız) bir problemi derinlemesine anlamak ve çözmektir. Bu nedenle, sayının büyüklüğünden ziyade sürecin ne kadar yoğun ve detaylı izlendiği önemlidir. Nitel verilerin (özellikle ses kayıtlarının yazıya aktarılması ve konuşma analizi yapılması) ciddi bir zaman ve emek gerektireceğini göz önünde bulundurmalısınız. Benim önerim bizzat dersine girdiğiniz, uygulayıcısı olduğunuz tek bir sınıf (ortalama 10-20 arası öğrenci) için öğrenci ayırmadan uygulamayı yapmak ama mikro analiz için sınıf içinden seçilmiş amaçlı bir çalışma grubu (örneğin 6-8 kişi) bu tarz bir araştırma için ideal ve yönetilebilir bir sayıdır. Sayıyı çok yüksek tutmak analiz aşamasında veri yığını içinde kaybolmanıza yol açabilir. Burada hangi öğrencilerle çalışacağınıza iyi karar vermelisiniz ve buna göre sınıfın konuşma düzeyini belirledikten sonra belki zayıf, orta,iyi öğrencilerle ya da belki en zayıf 6-8 öğrencinin verilerini kullanmak üzere daha sistematik dosyalama yapıp mikro analizde bunlar üzerinden örneklendirebilirsiniz. Ben de tezimde böyle yapmıştım. Bir de önerim analizde size yardımcı olacak bir haftalık uygulama indeksi oluşturmak. benim çok işime yaramıştı. Son olarak; çalışmanızın alt problemlerini belirlerken sınırlarınızı net çizmeyi unutmayın, derim.. Sürecin ilerleyen aşamalarında yolunuzun açık olmasını dilerim. İyi çalışmalar! Dr. Öğr. Üyesi Serap Cavkaytar